เคเคถ्เคตเคฐ เคฐเค्เคจे เคฎเคนाเคจ् เคนेเคेเคฒ
- เคฏो เคตเคฐ्เคท เคนेเคेเคฒเคฒे เคธंเคธाเคฐ เคेเคेเคो เฅจเฅซเฅง เคตเคฐ्เคท เคชुเคेเคो เค । เคเคจเคो เคชूเคฐा เคจाเคฎ เคเคฐ्เค เคตिเคฒ्เคนेเคฒ्เคฎ เคซ्เคฐेเคกเคฐिเค เคนेเคेเคฒ เคฅिเคฏो । เคเคจी เฅงเฅญเฅญเฅฆ เค เคเคธ्เคเคฎा เคฆเค्เคทिเคฃ เคเคฐ्เคฎเคจीเคธ्เคฅिเคค เคธ्เคुเคเคाเคฐ्เคเคฎा เคเคจ्เคฎेเคा เคฅिเค । เคฆเคฐ्เคถเคจเคो เคเคคिเคนाเคธเคฎा เคนेเคेเคฒ เคเค เคฎเคนाเคจ् เคนเคธ्เคคी เคนुเคจ् । เคเคเคจुเคนोเคธ् เคนेเคेเคฒเคो เคเคฎเคค्เคाเคฐเคฌाเคฐे เคเคฐ्เคा เคเคฐौँ ।
เคคเคชाเคँ เคฌीเคธौँ เคถเคคाเคฌ्เคฆीเคो เคตिเค्เคाเคจเคฌाเคฐे เค
เคฒिเค
เคฒि เคाเคจเคाเคฐ เคนुเคจुเคนुเคจ्เค เคญเคจे เคเคเคจ्เคธ्เคाเคเคจเคो เค
เคจ्เคคिเคฎ เคเค्เคाเคฌाเคฐे เค
เคตเคเคค เคนुเคจुเคนुเคจ्เค เคนोเคฒा । เคนो, เคเคเคจ्เคธ्เคाเคเคจ เคฌ्เคฐเคน्เคฎाเคฃ्เคกเคा เคธाเคฐा เคญौเคคिเค เคจिเคฏเคฎเคนเคฐूเคฒाเค เคเคै เคธूเคค्เคฐเคฎा เคเคจ्เคจ เคाเคนเคจ्เคฅे । เคเคจी เคเคเคा เคฏुเคจिเคซाเคเคก เคตा เคเคीเคृเคค เคธिเคฆ्เคงाเคจ्เคคเคो เคोเคीเคฎा เคฅिเค । เคคเคฐ เคเคจเคो เคเค्เคा เค
เคงुเคฐै เคฐเคน्เคฏो เคฐ เค
เคฆ्เคฏाเคชि เค
เคชुเคฐै เค । เคเคเคจ्เคธ्เคाเคเคจเคै เคฆेเคถเคฎा เคเคจ्เคกै เคธเคฏ เคตเคฐ्เคทเค
เคि เคเคจ्เคฎेเคा เคนेเคेเคฒ เคเคจीเคญเคจ्เคฆा เคเคนिเคฐो เคธोเคเคा เคฅिเค । เคนेเคेเคฒ เคตिเคถ्เคต เคฌ्เคฐเคน्เคฎाเคฃ्เคก, เคฎाเคจเคต เคธเคฎाเคเคो เคเคคिเคนाเคธ เคฐ เคฎाเคจเคต เคेเคคเคจाเคฒाเค เคเคै เคธूเคค्เคฐเคฎा เคเคจ्เคจ เคाเคนเคจ्เคฅे । เคเคเคा เคฏเคธ्เคคो เคธूเคค्เคฐ เคเคธเคฎा เคธเคฎเคธ्เคค เคเคเคค, เคเคคिเคนाเคธ เคฐ เคธोเค เค
เคाเคเคธ् !
เคนेเคेเคฒ เคค्เคฏो เคธूเคค्เคฐเคฒाเค ‘เคกाเคฏเคฒेเค्เคिเค्เคธ’ (dialectics) เคญเคจ्เคฅे । เคชเคฃ्เคกिเคคเคนเคฐूเคฒे ‘เคกाเคฏเคฒेเค्เคिเค्เคธ’ เคฒाเค เคจेเคชाเคฒीเคฎा ‘เคฆ्เคตเคจ्เคฆ्เคตเคตाเคฆ’ เคญเคจी เคเคฒ्เคฅ्เคฏाเคเคा เคเคจ् । เคाเคน्เคฐो เคจाเคฎ เค เคนเคि ? เคฌुเคे เคธเคिเคฒो เค । เค्เคฐीเค เคญाเคทाเคฎा ‘เคกाเคฏเคฒेเค्เคिเค’ เคญเคจेเคो ‘เคเคซिเคจु’ เคนो । ‘เคกाเคฏ’ เคो เค
เคฐ्เคฅ เคฆुเค เคฐ ‘เคฒेเค्เคिเค’ เคो เค
เคฐ्เคฅ เคตिเคाเคฐ เคตा เคคเคฐ्เค । ‘เคกाเคฏเคฒेเค्เคिเค्เคธ’ เค
เคฅเคตा ‘เคฆ्เคตเคจ्เคฆ्เคตเคตाเคฆ’ เคो เค
เคฐ्เคฅ เคนुเคจ्เค – เคฆुเคเคตिเคชเคฐीเคค เคตा เค
เคจ्เคคเคฐเคตिเคฐोเคงी เคตเคธ्เคคु, เคตिเคाเคฐ เคตा เคชเค्เคทเคฌीเคเคो เคคाเคจाเคคाเคจ, เคเคฎ्เคธाเคเคฎ्เคธी เคตा เคฆ्เคตเคจ्เคฆ्เคต । เคชเคนिเคฒे ‘เคกाเคฏเคฒेเค्เคिเค्เคธ’ เคญเคจेเคो เคคเคฐ्เค เคเคฐ्เคจे เคคเคฐीเคा เคฅिเคฏो । เคนेเคेเคฒเคฒे เคค्เคฏเคธเคฒाเค เคจเคฏाँ เค
เคฐ्เคฅ เคฆिเค । เคเคจเคฒे เคธเคฎเคธ्เคค เคเคเคค, เคเคคिเคนाเคธ เคฐ เคธोเค ‘เคกाเคฏเคฒेเค्เคिเค’ เคตा ‘เคฆ्เคตเคจ्เคฆ्เคตाเคค्เคฎเค’ เคชाเคฐाเคฎा เคตिเคเคธिเคค เคนुเคจ्เค เคญเคจे । เค
เคฐ्เคो เคถเคฌ्เคฆเคฎा ‘เคกाเคฏเคฒेเค्เคिเค्เคธ’ เคเคคिเคो เคจिเคฏเคฎ เคฅिเคฏो । เคเคจी เคธोเคเคตिเคाเคฐ เคตा เคिเคจ्เคคเคจเคा เคตिเคญिเคจ्เคจ เคชाเคाเคชเค्เคทเคนเคฐू เคฌुเค्เคจ ‘เคกाเคฏเคฒेเค्เคिเค्เคธ’ เคो เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐ्เคฅे ।
เคเคเคฌเคा เคीเคเคฌीเคเคฒे เคคिเคฎीเคฒाเค เคชเคฐ्เคिเคฌเคธेเคा เคเคจ्
เคฆुเค เคुเค्เคाเคा เค ाเคँเคฎा เคคिเคจเคा เคคीเคจ เคुเค्เคा เคเคจ् !!
– เคนेเคेเคฒเคฌाเคฐे (เคเคตिเคคा, เคाเคฐ्เคฒ เคฎाเค्เคฐ्เคธ, เฅงเฅฎเฅฉเฅญ)
เคตिเคทเคฏเคฒाเค เคตिเคตिเคง เคुเค्เคिเคฒाเคฎा เคुเค्เคฐाเคเคจे เคนेเคेเคฒเคो เคคเคฐीเคा เคाเคเคฆाเคो เคฅिเคฏो । เคเคจी เคตिเคाเคฐ เคช्เคฐเค्เคฐिเคฏाเคฒाเค เคคीเคจ เคเคฐเคฃเคฎा เคुเค्เคฐाเคँเคเคจ् – เคนुเคจु, เคจเคนुเคจु เคฐ เคฌเคจ्เคจु । เค
เค्เค्เคฐेเคीเคฎा in itself (being), out of itself (nothingness) / in and out of itself (becoming) । เคนेเคेเคฒเคो เคญाเคाเคฎा เคญเคจ्เคจुเคชเคฐ्เคฆा ‘เคนुเคจु’ เคฅिเคธिเคธ (thesis) เคญเคฏो, ‘เคจเคนुเคจु’ เคเคจ्เคिเคฅिเคธिเคธ (anti-thesis) เคญเคฏो เคฐ ‘เคฌเคจ्เคจु’ เคธिเคจ्เคฅिเคธिเคธ (synthesis) เคญเคฏो । เคนेเคेเคฒเคฒे เคธเคฎเคธ्เคค เคฎाเคจเคต เค्เคाเคจเคฒाเค เคฏिเคจै เคคीเคจ เคถเคฌ्เคฆเคฎा เคธเคฎेเคेเคा เคเคจ् । เคเคจी เคตिเคถ्เคต เคुเคจ เคเคงाเคฐเคญूเคค เคจिเคฏเคฎเคฎा เคिเคेเคो เค, เคค्เคฏเคธเคฒाเค ‘เคคเคฐ्เค’ (logic) เคญเคจ्เคเคจ् । เคค्เคฏเคธเคฌाเคนिเคฐเคो เคตा เคเคฒ्เคो เคीเคเคฒाเค เคเคจी ‘เคช्เคฐเคृเคคि’ (nature) เคญเคจ्เคเคจ् । ‘เคคเคฐ्เค’ เคฐ ‘เคช्เคฐเคृเคคि’ เคเคธเคฐी เคตिเคชเคฐीเคคाเคฐ्เคฅी เคญเค ? ‘เคคเคฐ्เค’ เคฆिเคฎाเคी เคนुเคจ्เค, เคค्เคฏเคธเคो เคुเคจै เคเคाเคฐเคช्เคฐเคाเคฐ เคตा เคญौเคคिเค เคुเคฃ เคนुเคจ्เคจ । เคคเคฐ ‘เคช्เคฐเคृเคคि’ เคो เคฆिเคฎाเคเคฌाเคนिเคฐ เคญौเคคिเค เค
เคธ्เคคिเคค्เคต เคนुเคจ्เค । เคค्เคฏเคธเคो เค ोเคธ เคुเคฃ เคฐ เคตिเคถेเคทเคคा เคนुเคจ्เค । เคช्เคฐเคृเคคि เคตैเค्เคाเคจिเคเคนเคฐूเคฒे เคฏिเคจै เคตिเคถेเคทเคคाเคो เค
เคง्เคฏเคฏเคจ เคเคฐ्เคเคจ् । เคเคจीเคนเคฐू ‘เคคเคฐ्เค’ เคฐ ‘เคช्เคฐเคृเคคि’ เคो ‘เคฆ्เคตเคจ्เคฆ्เคตाเคค्เคฎเค’ เคฏोเค เคตा เคธिเคจ्เคฅिเคธिเคธเคฒाเค เคนेเคेเคฒ ‘เคฆเคฐ्เคถเคจ’ (philosophy) เคญเคจ्เคเคจ् । เค
เคฐ्เคฅाเคค्, ‘เคคเคฐ्เค’ เคฅिเคธिเคธ เคนो, ‘เคช्เคฐเคृเคคि’ เคเคจ्เคिเคฅिเคธिเคธ เคนो เคฐ ‘เคฆเคฐ्เคถเคจ’ เคคी เคฆुเคเคो เคธिเคจ्เคฅिเคธिเคธ เคนो ।
เคนेเคेเคฒ เคงเคฐ्เคฎ, เคฆเคฐ्เคถเคจ, เคตिเค्เคाเคจ, เคฐाเคเคจीเคคि, เคเคคिเคนाเคธ, เคाเคจुเคจ, เคเคฒा, เคธाเคนिเคค्เคฏ… เคเคฆि เคชเคข्เคฅे । เคเคจी เคฎाเคคृเคญाเคทाเคฌाเคนेเค เคฒ्เคฏाเคिเคจ, เค्เคฐीเค, เค
เค्เค्เคฐेเคी เคฐ เคซ्เคฐाเคจ्เคธेเคฒी เคญाเคทा เคเคฐเคเคฐी เคชเคข्เคจ เคธเค्เคฅे । เคเคจเคฒे เคเคเคจ्เคฎ เค
เค्เค्เคฐेเคी, เคซ्เคฐाเคจ्เคธेเคฒी เคฐ เคเคฐ्เคฎเคจ เค
เคเคฌाเคฐเคนเคฐू เคชเคขिเคฐเคนे เคฐ เคฒेเคเคนเคฐू เคฒेเคिเคฐเคนे । เค्เคाเคจเคो เคฎाเคฎिเคฒाเคฎा เคเคจी เคเคซ्เคจो เคฏुเคเคा เคธाँเคो เคธเคจ्เคคाเคจ เคฅिเค, เคเค เคตिเคถ्เคตเคोเคถ เคฅिเค । เคเคจी เคฏเคธเคฒाเค เค
เคจ्เคฏเคฅा เคฎाเคจ्เคฅेเคจเคจ् । เคเคจी เคญเคจ्เคฅे, เคเคซ्เคจो เคฏुเคเคฒाเค เคจाเค्เคจ เคจเคธเค्เคจु เคนเคฐेเค เคนเคธ्เคคीเคो เคธीเคฎा เคนो, เคिเคจเคญเคจे เค เคเคซ्เคจै เคเคคिเคนाเคธเคो เคตाเคฐिเคธ เคนुเคจ्เค । เคเคจी เคต्เคฏเค्เคคिเคฒाเค เคเคคिเคนाเคธिเค เคฎाเคจ्เคฅे । เคค्เคฏเคธैเคฒे เคนेเคेเคฒเคฒाเค เคฌुเค्เคจ เคเคจเคो เคฌौเคฆ्เคงिเค เคตिเคฐाเคธเคค เคे เคฅिเคฏो เคญเคจी เคฌुเค्เคจुเคชเคฐ्เค । เคฏเคนी เคฎेเคธोเคฎा เคนाเคฎी ‘เคคเคฐ्เค’, ‘เคช्เคฐเคृเคคि’ เคฐ ‘เคฆเคฐ्เคถเคจ’ เคฌाเคฐे เคเคฒเคซเคฒ เคเคฐ्เคจेเคौँ ।
‘เคคเคฐ्เค’
เคงेเคฐैเคเคธो เคช्เคฐाเคीเคจ เคฆाเคฐ्เคถเคจिเคเคนเคฐू เคฆ्เคตเคจ्เคฆ्เคตเคตाเคฆी เคฅिเค । เคนाเคฎ्เคฐो เคญेเคเคा เคौเคคเคฎ เคฌुเคฆ्เคง, เคाเคฐ्เคตाเคเคเคธ्เคคा เคिเคจ्เคคเคเคो เคธोเค्เคจे เคाเคเคฆा เคฆ्เคตเคจ्เคฆ्เคตाเคค्เคฎเค เคฅिเคฏो । เคเคคा เค्เคฐीเคธเคा เคธुเคเคฐाเคค, เคเคจเคा เคेเคฒा เคช्เคฒेเคो เคฐ เคฆเคฐเคेเคฒा เค
เคฐเคธ्เคคु เคชเคจि เคฆ्เคตเคจ्เคฆ्เคตเคตाเคฆी เคชाเคฐाเคฎा เคธोเค्เคฅे । เคเคिเคฏเคจ เคธเคฎुเคฆ्เคฐเคตाเคฐि เคเคฏोเคจिเคฏाเคा เคฆाเคฐ्เคถเคจिเคเคนเคฐू เคค เคเคจ् เคญौเคคिเคเคตाเคฆी เคฐ เคฆ्เคตเคจ्เคฆ्เคตเคตाเคฆी เคฅिเค । เคธुเคเคฐाเคคเคो เคฌเคนเคธ เคเคฐ्เคจे เคถैเคฒी เคฆ्เคตเคจ्เคฆ्เคตเคตाเคฆी เคฅिเคฏो । เคเคจเคो เคคเคฐ्เคเคถैเคฒीเคฌाเค เคช्เคฒेเคोเคฒे เคेเคนी เคจिเคฏเคฎ เคตा ‘เคคเคฐ्เค’ เคिเคे । เคช्เคฒेเคोเคฒे เคญเคจे, เคुเคจै เคชเคฐिเคตเคฐ्เคคเคจเคถीเคฒ เคตเคธ्เคคु เคตा เคชเคฆाเคฐ्เคฅเคो ‘เคธाเคฐ’, เคुเคฆी, เคुเคฃ, เคตिเคถेเคทเคคा เคตा เคชเคฐिเคญाเคทा (essence) เค
เคชเคฐिเคตเคฐ्เคคเคจीเคฏ เคนुเคจ्เค । เค्เคाเคจ เคคिเคจै ‘เคธाเคฐ’ เคो เค
เคง्เคฏเคฏเคจ เคนो । ‘เคกाเคฏเคฒेเค्เคिเค’ เคคिเคจै ‘เคธाเคฐ’ เคชเคฐ्เคेเคฒ्เคจे เคตा เคฌुเค्เคจे เคคเคฐीเคा เคนो । เคเคฆाเคนเคฐเคฃ เคนेเคฐौँ, เฅฆ เคฐ เฅงเฅฆเฅฆ เคกिเค्เคฐी เคธेเคฒ्เคธिเคฏเคธ เคคाเคชเค्เคฐเคฎเคฌीเค H2O เคชाเคจी เคฌเคจ्เค । เคค्เคฏเคธเคญเคจ्เคฆा เคฎुเคจि เคค्เคฏो เคเคฎेเคฐ เคฌเคฐเคซ เคฌเคจ्เค, เคฎाเคฅि เคคाเคคिเคเคฐ เคฌाเคซ เคฌเคจ्เค । เคชाเคจीเคा เคเคซ्เคจै เคธाเคฐ เคตा เคญौเคคिเค เคตिเคถेเคทเคคा เคเคจ् । เคค्เคฏเคธเคो เคฒाเคि เคฆुเคเคा เคนाเคเคก्เคฐोเคเคจ เคฐ เคเคเคा เค
เค्เคธिเคเคจ เคाเคนिเคจ्เค । เค
เคฐू เคชเคฐเคฎाเคฃुเคฒे เคชाเคจी เคฌเคจाเคँเคฒा เคญเคจी เคเคฒ्เคชเคจा เคเคฐ्เคจु เคต्เคฏเคฐ्เคฅ เค । เคคी เคชเคฐเคฎाเคฃु เคตा เคตिเคถेเคทเคคा เคญเคเคชเคि เคฎाเคค्เคฐ เคค्เคฏเคธเคฒाเค เคชाเคจी เคญเคจ्เคจ เคธเคिเคจ्เค । เคจिเคถ्เคिเคค เคตเคธ्เคคु เคฌเคจ्เคจ เคจिเคถ्เคिเคค ‘เคธाเคฐ’ เคตा ‘เคुเคฃ’ เคाเคนिเคจ्เค เคญเคจ्เคจे เคตिเคाเคฐเคฒाเค ‘เคธाเคฐเคตाเคฆ’ เคตा ‘เคुเคฃเคตाเคฆ’ (essentialism) เคญเคจौँ । เฅงเฅฆเฅฆ เคกिเค्เคฐी เคธेเคฒ्เคธिเคฏเคธเคญเคจ्เคฆा เคฌเคขी เคคเคคाเคเคชเคि เคชाเคจी เคฌाเคซเคฎा เคซेเคฐिเคจ्เค । เคฏเคธเคฐी เคซेเคฐिเคจे เคตเคธ्เคคु เคชाเคจीเคो ‘เคธाเคฐ’ เคญเคจे เคจเคซेเคฐिเคจे เคนुเคจ्เค । เคฏเคธเคฌीเค เคेเคธ्เคฐाเคेเคธ्เคฐा เคेเคฒाเคँเคฆै เคाँเคฆा เคนाเคฎीเคฒाเค เคชाเคจीเคฌाเคฐे เค्เคाเคจ เคนुเคจ्เค ।
เคช्เคฒेเคोเคฒे เคुเคจै เคชเคจि เคตเคธ्เคคुเคो ‘เคธाเคฐ’ เคฎाเคจ्เคेเคो เคฆिเคฎाเคเคฎा เคนुเคจ्เค เคญเคจ्เคฅे । เคเคธ्เคคो เคนिเคँเคฆเคฎा เคธเคฌै เคชाเคค เคเคฐेเคो เคฐुเคเคฒाเค เคชเคจि เคนाเคฎी เคฐुเคै เคญเคจ्เคौँ । เคฐुเค เคญเคจ्เคจ เคเคฐा, เคाँเคฌो, เคนाँเคाเคฌिँเคा, เคชाเคค เคธเคฌै เคนुเคจुเคชเคฐ्เค । เคคเคฐ เคนाเคฎ्เคฐो เคฆिเคฎाเคเคญिเคค्เคฐ เคฐเคนेเคो ‘เคธाเคฐ’ เคฒे เคเคฐ्เคฆा เคนाเคฎी เคนिเคँเคฆเคो เคจाเค्เคा เคนाँเคाเคฌिँเคाเคฒाเค เคชเคจि เคฐुเคै เคญเคจ्เคौँ । เคुเคจै เคตเคธ्เคคुเคो ‘เคธाเคฐเคนเคฐू’ เคชเคฐ्เคेเคฒ्เคจु เคตा เค
เคฒเค्เคฏाเคเคจु เคจै เค्เคाเคจ เคนो เคญเคจ्เคจेเคฎा เค
เคฐเคธ्เคคुเคो เคตिเคฎเคคि เคฅिเคเคจ । เคคเคฐ, เคเคจเคฒे เคคी ‘เคธाเคฐเคนเคฐू’ เคฆिเคฎाเคเคฎा เคจเคญเค เคตाเคธ्เคคเคตिเค เคธंเคธाเคฐเคฎै เคชाเคเคจ्เค เคญเคจे । เค
เคिเคो เคเคฆाเคนเคฐเคฃเคฌाเคฐे เค
เคฐเคธ्เคคुเคฒे เคฏเคธ्เคคो เคญเคจ्เคจे เคฅिเค – เคฐुเคเคฎा เคเคฐा, เคงुเคฐी, เคนाँเคाเคฌिँเคा, เคชाเคค เคนुเคจ्เคเคจ्, เคคเคฐ เคนिเคँเคฆเคฎा เคชाเคค เคเคฐेเคฐ เคฐुเค เคจाเค्เคो เคนुเคจ्เค, เคฏो เคนिเคँเคฆे เคฐुเคเคो ‘เคธाเคฐ’ เคตा เคตिเคถेเคทเคคा เคนो । เคฏเคธเคฌाเคนेเค เค
เคฐเคธ्เคคुเคฒे ‘เคคเคฐ्เค’ เคा เคคीเคจ เคจिเคฏเคฎ เคชเคค्เคคा เคฒเคाเค । เคชเคนिเคฒो เคจिเคฏเคฎเคฒाเค เคौเคोเคฒเคी เคญเคจिเคจ्เค । เคค्เคฏो เคญเคจेเคो เคฌाँเค्เคจु เคฌाँเค्เคจु เคนो, เคฎเคฐ्เคจु เคฎเคฐ्เคจु เคนो, เคฌाँเค्เคจुเคो เค
เคฐ्เคฅ เคฎเคฐ्เคจु เคนुเคจเคธเค्เคฆैเคจ । เคฏเคธเคฌाเค เคฆोเคธ्เคฐो เคจिเคฏเคฎ เคเคจ्เคฎिเคจ्เค । เคเคै เค्เคทเคฃเคฎा เคฌाँเค्เคจे เคชเคจि เคฐ เคฎเคฐ्เคจे เคชเคจि เคนुเคจเคธเค्เคฆैเคจ । เคฏเคธैเคฌाเค เคคेเคธ्เคฐो เคจिเคฏเคฎ เคฌเคจ्เค । เคฌाँเค्เคจ เคจเคฎเคฐेเคो เคนुเคจैเคชเคฐ्เค เคฐ เคฎเคฐ्เคจ เคจเคฌाँเคेเคो เคนुเคจैเคชเคฐ्เค ।
เคนेเคेเคฒเคฒे เคช्เคฒेเคो เคฐ เค
เคฐเคธ्เคคुเคो เคเคฃ्เคกเคจ เคเคฐे । เคเคจเคฒे เคช्เคฒेเคोเคो เคौเคोเคฒเคीเคฒाเค เคिเคจ्เคจเคญिเคจ्เคจ เคชाเคฐे । เคนेเคेเคฒเคฒे เคญเคจे, ‘เคคเคฐ्เค’ เคญเคจेเคो เคुเคจै เคชเคฆाเคฐ्เคฅ, เคค्เคฏเคธเคो ‘เคธाเคฐ’ เคตा เคญौเคคिเค เคुเคฃเคो เค
เคง्เคฏเคฏเคจ เคนोเคเคจ । เคฌเคฐु เคुเคจै เคीเคเคฌाเค เคค्เคฏเคธเคो เคธเคฎ्เคชूเคฐ्เคฃ เคुเคฆी เคจिเคाเคฒेเคชเคि เคे เคฐเคนเคจ्เค, เค
เคฐ्เคฅाเคค् เคค्เคฏเคธเคो เค
เคธ्เคคिเคค्เคต เคฎाเคค्เคฐเคो เค
เคง्เคฏเคฏเคจ ‘เคคเคฐ्เค’ เคนो । เคฆเคฐ्เคถเคจเคो เคญाเคทाเคฎा เคฏเคธเคฒाเค ‘เคนुเคจु’ (being) เคญเคจिเคจ्เค । เค
เคฐเคธ्เคคुเคो เคญाเคทाเคฎा ‘เคนुเคจु’ เคो เค
เคฐ्เคฅ ‘เคนुเคจु’ เคนो । เคนेเคेเคฒเคฒे ‘เคนुเคจु’ เคो เค
เคตเคงाเคฐเคฃा เคเค्เคฒो เคฐเคนเคจ เคธเค्เคฆैเคจ เคญเคจे । เคฏो เค
เคตเคงाเคฐเคฃाเคตिเคชเคฐीเคค เค
เคตเคงाเคฐเคฃाเคธँเคै เค
เคธ्เคคिเคค्เคตเคฎाเคจ् เคนुเคจ्เค । เคค्เคฏो เคญเคจेเคो ‘เคจเคนुเคจु’ (nothingness) เคนो । เคเคธเคฐी เคฎृเคค्เคฏुเคो เคตिเคाเคฐเคฌिเคจा เคीเคตเคจเคो เค
เคฐ्เคฅ เคนुเคจ्เคจ, เคฐाเคคเคो เค
เคตเคงाเคฐเคฃाเคฌिเคจा เคฆिเคจเคो เค
เคฐ्เคฅ เคนुเคจ्เคจ, เคเค्เคเคคाเคฌिเคจा เคจीเคเคคाเคो เค
เคฐ्เคฅ เคนुเคจ्เคจ, เคค्เคฏเคธเคฐी เคจै ‘เคจเคนुเคจु’ เคฒे ‘เคนुเคจु’ เคฒाเค เค
เคฐ्เคฅ เคฆिเคจ्เค । ‘เคนुเคจु’ เคो เคชเคฐिเคญाเคทा ‘เคจเคนुเคจु’ เคตिเคจा เคฆिเคจै เคธเคिเคจ्เคจ । ‘เคนुเคจु’ เคो เคเคจ्เคिเคฅिเคธिเคธ เคตा เคฆ्เคตเคจ्เคฆ्เคตाเคค्เคฎเค เคชुเคฐเค เคนो ‘เคจเคนुเคจु’ । เคนเคฐेเค เคถเคฌ्เคฆ เคตा เคตिเคाเคฐ เคเคซ्เคจो เคเคฒ्เคो เค
เคตเคงाเคฐเคฃाเคฌिเคจा เค
เคธ्เคคिเคค्เคตเคฎा เคฐเคนเคจै เคธเค्เคฆैเคจ । ‘เคนुเคจु’ เคฐ ‘เคจเคนुเคจु’ เคो เคคाเคจाเคคाเคจ เคตा เคฆ्เคตเคจ्เคฆ्เคต ‘เคฌเคจ्เคจु’ (becoming) เคฒे เคฎाเคค्เคฐ เคนเคฒ เคเคฐ्เคจ เคธเค्เค । ‘เคนुเคจु’ เคฐ ‘เคจเคนुเคจु’ เคญเคจ्เคฆा เคจिเคคाเคจ्เคค เคญिเคจ्เคจ เคจเคคिเคा เคจिเคธ्เคिเคจ्เค । เคฏเคธเคै เคจाเคฎ เคนो เคชเคฐिเคตเคฐ्เคคเคจ, เคตिเคाเคธ เคตा เคเคคि । เคธंเคธाเคฐเคฎा เคเคนीँ เคเคคै เคจเคญเคเคो ‘เคिเคจ्เคฎเคฏ’ เคเคाเคเค เคนुเคจ्เค เคตा เคเคจ्เคฎिเคจ्เค เคฐ เคुเคจै เคธเคฎเคฏ เคตिเคถेเคทเคชเคि เค เคฎเคฐ्เค เคฐ เคถूเคจ्เคฏเคฎा เคนเคฐाเคँเค । เคเคเคฌ เคैเคจ เคค !
เคीเคตเคจเคो เคนเคเคฎा เคนेเคेเคฒเคो เคตिเคाเคฐเคฒे เค
เคฐ्เคै เคฐूเคช เคฒिเคจ्เค । เคเคจी ‘เคนुเคจु’ (being) เคฐ ‘เคจเคนुเคจु’ (life) เคो เคाँเค ो ‘เคฌुเคฆ्เคงि’ (mind) เคฎा เคซुเค्เค เคญเคจ्เคเคจ् ।
เคนेเคेเคฒเคฒे เคธाเคฐเคตाเคฆเคो เคเคฃ्เคกเคจ เคเคฐे । เคुเคจै เคตเคธ्เคคुเคो เคธाเคฐ, เคुเคฆी เคตा เคुเคฃ เคค्เคฏเคธเคो เคญौเคคिเค เคฌเคจोเคเคฒे เคจिเคฐ्เคงाเคฐिเคค เคเคฐ्เค । เคคเคฐ, เคค्เคฏเคนाँ เคฆ्เคตเคจ्เคฆ्เคต เคธिเคฐ्เคเคจा เคนुเคจ्เค । เคตเคธ्เคคुเคो เคญौเคคिเค เคुเคฃ เคจिเคถ्เคिเคค เคญเค เคชเคจि เคค्เคฏเคธเคฒाเค เคนेเคฐ्เคจे เคต्เคฏเค्เคคिเคो เคฌुเคाเค เค
เคชुเคฐो เคนुเคจเคธเค्เค । เคฏเคธ เค
เคฐ्เคฅเคฎा ‘เคตเคธ्เคคुเคเคค เคคเคฐ्เค’ เคฐ ‘เคฎเคจोเคเคค เคคเคฐ्เค’ เคो เคคाเคจाเคคाเคจ เคธुเคฐु เคนुเคจ्เค । เคตเคธ्เคคुเคเคค เคฐ เคฎเคจोเคเคคเคฌीเคเคो เคฏो เคฆ्เคตเคจ्เคฆ्เคต เคนเคฒ เคเคฐ्เคจे เคाเคฎ เคेเคคเคจाเคो เคเค्เคเคคเคฎ เคฐूเคช ‘เคฆเคฐ्เคถเคจ’ เคो เคนो । เคฏเคนी เคฆ्เคตเคจ्เคฆ्เคตเคฌाเค เคฆเคฐ्เคถเคจเคो เคเคจ्เคฎ เคนुเคจ्เค । เคช्เคฒेเคो เคฐ เค
เคฐเคธ्เคคुเคฒे เคตเคธ्เคคुเคो เคธाเคฐ เคคเคค्เคต เค
เคชเคฐिเคตเคฐ्เคคเคจीเคฏ เคญเคจेเคा เคฅिเค । เคนेเคेเคฒเคฒे เคคी เคธाเคฐเคนเคฐू เคชเคฐिเคตเคฐ्เคคเคจ เคนुเคจे เคฌเคคाเค । เคเคธ्เคคो เคธเคฎเคฏเคธँเคै เคจ्เคฏाเคฏ–เค
เคจ्เคฏाเคฏ, เคुเคฃเคฆोเคทเคो เคชเคฐिเคญाเคทा เคตा ‘เคธाเคฐ’ เคซेเคฐिँเคฆै เคाเคจ्เค । เคुเคจै เคฌेเคฒा เคธ्เคตाเคญाเคตिเค เคฎाเคจिเคจे เคธเคคी, เคुเคตाเคुเคค เคตा เคฆाเคธ เคช्เคฐเคฅा เคเค เค
เคธ्เคตाเคญाเคตिเค เคฐ เค
เคจ्เคฏाเคฏเคชूเคฐ्เคฃ เคฆेเคिँเคฆै เค । เคชुเคฐाเคจा เคธोเค เคนเคฐाเคँเคฆै เคเคจ्, เคจเคฏाँ เคธोเค เคชเคฒाเคँเคฆै เคเคจ् । เค
เคฐ्เคฅाเคค् เคेเคคเคจा เคชเคจि เคซेเคฐिँเคฆै เคाเคจ्เค ।
‘เคช्เคฐเคृเคคि’
เคฆिเคฎाเคी, เค
เคฎूเคฐ्เคค เคตा เค
เคญौเคคिเค ‘เคคเคฐ्เค’ เคो เคเคฒ्เคो เคฎूเคฐ्เคค เคฐ เคญौเคคिเค ‘เคช्เคฐเคृเคคि’ เคนुเคจ्เค । ‘เคช्เคฐเคृเคคि’ ‘เคคเคฐ्เค’ เคो เคฆ्เคตเคจ्เคฆ्เคตाเคค्เคฎเค เคชुเคฐเค เคนो । ‘เคคเคฐ्เค’ เคตिเคाเคฐ เคนो, ‘เคช्เคฐเคृเคคि’ เคชเคฆाเคฐ्เคฅ เคนो । เคนेเคेเคฒ เคญเคจ्เคเคจ् – เคुเคจ เคฎूเคฒ ‘เคคเคฐ्เค’ เคा เคเคงाเคฐเคฎा เคฏो เคธाเคฐा เคเคเคค เคฌเคจेเคो เคฅिเคฏो, เคค्เคฏो เคช्เคฐเคृเคคिเคा เค
เคจเคिเคจ्เคคी เคช्เคฐเคฃाเคฒीเคนเคฐूเคฎा เคฌाँเคกिเคเคो เค । เคช्เคฐเคृเคคिเคฎा เค
เคจेเค เคช्เคฐเคฃाเคฒीเคนเคฐू เคเคจ् । เคीเคตเคเคจ्เคคुเคो เค
เคฒเค्เคै เคฆुเคจिเคฏाँ เค । เค्เคฐเคน–เคจเค्เคทเคค्เคฐเคนเคฐूเคो เค
เคฐ्เคै เคธंเคธाเคฐ เค । เคฐเคธाเคฏเคจเคนเคฐूเคो เคฌेเค्เคฒै เคฎाเคนोเคฒ เค । เคคเคฐ, เคคिเคจीเคนเคฐूเคो เคฎूเคฒ เคจिเคฏเคฎ เคตा ‘เคคเคฐ्เค’ เคเคเคै เคนुเคจ्เค । เคช्เคฐเคृเคคिเคा เคนเคฐेเค เคช्เคฐเคฃाเคฒीเคฎा เคเคเคै ‘เคคเคฐ्เค’ เคฒुเคेเคो เคนुเคจ्เค । เคเคเคा เคคाเคฐाเคो ‘เคคเคฐ्เค’ เคे เคนो, เคค्เคฏो เคเคเคा เค
เคฃुเคो ‘เคคเคฐ्เค’ เคชเคจि เคนो । เคเคเคा เคฐुเค เคเคธเคฐी เคนुเคฐ्เคिเคจ्เค เคค्เคฏเคนी เคจिเคฏเคฎเคฒे เคฎाเคจ्เคेเคो เคฌเค्เคा เคชเคจि เคนुเคฐ्เคिเคจ्เค । ‘เคช्เคฐเคृเคคि’ เคฐ ‘เคคเคฐ्เค’ เคฌीเคเคो เค
เคจ्เคคเคฐเคตिเคฐोเคง เคฌुเค्เคจे เคตा เคेเคฒाเคเคจे เคฆเคนी เคฎเคฅเคจीเคฌाเค เคे เคจिเคธ्เคिเคจ्เค, เคค्เคฏो ‘เคฌुเคฆ्เคงि’ (Mind) เคนो । เค
เคฐ्เคฅाเคค्, เคช्เคฐเคृเคคिเคो เค
เค्เคเค
เค्เคเคฎा ‘เคกाเคฏเคฒेเค्เคिเค्เคธ’ เคฒुเคेเคो เคนुเคจ्เค ।
เคฆाเคฐ्เคถเคจिเค เค्เคฐाเคจ्เคคि
เคนेเคेเคฒ เคนुเคฐ्เคेเคो เคฏुเคฐोเคชเคฎा เคเคฐ्เคฅिเค, เคฐाเคเคจीเคคिเค เคฐ เคธाเคฎाเคिเค เคเคฅเคฒเคชुเคฅเคฒ เคญเคเคฐเคนेเคो เคฅिเคฏो । เคซ्เคฐाเคจ्เคธेเคฒी เคฐाเค्เคฏ เค्เคฐाเคจ्เคคिเคฒे เคงेเคฐैเคฒाเค เคช्เคฐเคญाเคตिเคค เค¥เคฏो । เคเคซ्เคจा เคฆाเคฐ्เคถเคจिเค เคธाเคฅीเคนเคฐूเคธँเคै เคนेเคेเคฒ เคชเคจि เคค्เคฏो เค्เคฐाเคจ्เคคिเคो เคตिเคเคฏเคฎा เคฐเคฎाเค । เคธเคจ् เฅงเฅฎเฅฆเฅญ เคฎा เคฒेเคिเคเคो เคชुเคธ्เคคเค ‘เคซेเคจोเคฎेเคจोเคฒเคी เค
เคซ เคฎाเคเคจ्เคก’ เคฎा เคเคจเคฒे เค्เคฐाเคจ्เคคिเคฌाเคฐे เคฒेเคे – “เคชुเคฐाเคจो เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅाเคธँเค เคฎाเคจ्เคेเคो เคฎเคจ เคญाँเคिเคเคो เค । เคซ्เคฐाเคจ्เคธेเคฒी เค्เคฐाเคจ्เคคिเคฒे เคธ्เคตเคฐ्เคเคฒाเค เคชृเคฅ्เคตीเคฎा เคाเคฐेเคो เค ।” เคค्เคฏเคคिเคฌेเคฒा เคเคฐ्เคฎเคจ เคธเคฎाเค เคฌेเคฒाเคฏเคค เคฐ เคซ्เคฐाเคจ्เคธเคญเคจ्เคฆा เคชिเคเคกिเคเคो เคฎाเคจिเคจ्เคฅ्เคฏो । เคค्เคฏเคนाँ เคुเคจै เคฐाเคเคจीเคคिเค เคฐ เคเคฐ्เคฅिเค เคเคค्เคธाเคน เคฅिเคเคจ । เคค्เคฏเคธैเคฒे, เคฎाเค्เคฐ्เคธเคฒे เคเคซ्เคจो เคชुเคธ्เคคเค ‘เค्เคฐिเคिเค เค
เคซ เคนेเคेเคฒ्เคธ เคซिเคฒोเคธเคซी เค
เคซ เคฐाเคเค’ เคฎा เคเคฐ्เคฎเคจ เค
เคुเคตाเคนเคฐूเคฒाเค เคฒाเคी เคฐ เคुเคชเคฎเคจ्เคกुเค เคญเคจी เคเคฒोเคเคจा เคเคฐेเคा เคฅिเค । เคฎाเค्เคฐ्เคธเคฒे เคค्เคฏเคธो เคฒेเค्เคจु เคธ्เคตाเคญाเคตिเค เคฅिเคฏो । เคिเคจเคญเคจे, เคซ्เคฐाเคจ्เคธेเคฒी เค्เคฐाเคจ्เคคिเคฒे เคเคाเคฒिเคเคा เคเคฐ्เคฎเคจ เคฌुเคฆ्เคงिเคीเคตीเคนเคฐूเคฒे เคฐाเคเคจीเคคिเค เคตा เคธाเคฎाเคिเค เค्เคฐाเคจ्เคคि เคँเค्เคจ เคธเคेเคจเคจ् । เคाเคฒाเคจ्เคคเคฐเคฎा เคนेเคेเคฒ เคชเคจि เคฐुเคขीเคตाเคฆी เคธाเคตिเคค เคญเค । เคคเคฐ, เคฆเคฐ्เคถเคจเคो เค्เคทेเคค्เคฐเคฎा เคเคฐ्เคฎเคจीเคฒे เค ूเคฒो เคตिเคฆ्เคฐोเคน เค¥เคฏो । เคฏो เฅงเฅญเฅฎเฅฆ เคो เคฆเคถเคเคฆेเคि เฅงเฅฎเฅชเฅฆ เคो เคฆเคถเคเคธเคฎ्เคฎ เคเคฒ्เคฏो । เคฏो เคตिเคฆ्เคฐोเคนเคा เค
เคुเคตाเคนเคฐू เคเคฎाเคจुเคฏเคฒ เคाเคจ्เค, เคซिเค्เคคे, เคถेเคฒिเค เคฐ เคนेเคेเคฒ เคฅिเค । เคฏो เคฆाเคฐ्เคถเคจिเค เคฒเคนเคฐเคฒाเค เคเคฐ्เคฎเคจ เคเคฆเคฐ्เคถเคตाเคฆ เคญเคจिเคจ्เคฅ्เคฏो । เคฏเคธเคो เคฎूเคฒ เคฎเคฐ्เคฎ เคฅिเคฏो – เคीเคตเคจ เคฐ เคเคเคคเคा เคธเคฎ्เคชूเคฐ्เคฃ เคจिเคฏเคฎเคนเคฐूเคो เคเคเคै เคเคงाเคฐเคญूเคค เคจिเคฏเคฎ เคชเคค्เคคा เคฒเคाเคเคจुเคชเคฐ्เค । เคค्เคฏो เคฎूเคฒ เคฎเคฐ्เคฎเคฒाเค เคเคจीเคนเคฐू ‘เคจिเคฐเคชेเค्เคท เคธเคค्เคฏ’ (absolute) เคตा ‘เคฎूเคฒ เคจिเคฏเคฎ’ (first principle) เคญเคจ्เคฅे ।
เคนेเคेเคฒเค
เคि เคฏुเคฐोเคชेเคฒी เคฆเคฐ्เคถเคจ เคเคจ्เคฆ्เคฐिเคฏเคช्เคฐเคงाเคจ เคฐ เคฌुเคฆ्เคงिเคช्เคฐเคงाเคจ เคเคฐी เคฆुเค เคญाเคเคฎा เคตिเคญाเคिเคค เคฅिเคฏो । เคคी เคฆुเคเคฌीเค เคฆाเคฐ्เคถเคจिเค เคฌเคนเคธ เคाเคฐी เคฅिเคฏो । เคเคจ्เคฆ्เคฐिเคฏเคช्เคฐเคงाเคจ เคฆाเคฐ्เคถเคจिเคเคฎा เคฌेเคเคจ, เคฒเค, เคฌเคฐ्เคेเคฒे, เคน्เคฏुเคฎ เคชเคฐ्เคฅे । เคเคจीเคนเคฐू เคธเคฎ्เคชूเคฐ्เคฃ เค्เคाเคจเคो เคธ्เคฐोเคค เคฎाเคจिเคธเคा เฅฌ เคเคจ्เคฆ्เคฐिเคฏ เคนुเคจ् เคญเคจ्เคฅे । เคเคจीเคนเคฐू เคฎाเคจ्เคेเคो เคเคจ्เคฎเคाเคค เคुเคฃ เคนुเคจ्เค เคญเคจ्เคจे เคुเคฐा เคฎाเคจ्เคฆैเคจเคฅे । เคฌเคฐु เค
เคจुเคญเคตเคฌाเค เคฎाเคจ्เคेเคฒे เค्เคाเคจ เคชाเคँเค เคญเคจ्เคฅे । เค्เคाเคจ เคชाเคเคจ เคเคจीเคนเคฐू เคจौเคฒा เคจौเคฒा เคช्เคฐเคฏोเคเคนเคฐू เคเคฐ्เคจुเคชเคฐ्เค เคญเคจ्เคฅे । เคฏเคธเคฒाเค เคเคเคฎเคจ เคตिเคงि เคญเคจिเคจ्เค । เคฌुเคฆ्เคงिเคช्เคฐเคงाเคจ เคฆाเคฐ्เคถเคจिเคเคนเคฐूเคฎा เคฆेเคाเคฐ्เคค, เคธ्เคชिเคจोเคा, เคฒेเคฌ्เคจीเค เคชเคฐ्เคฅे । เคเคจीเคนเคฐू เคคเคฐ्เคเคो เคเคธीเคฎा เคเคฐो เคเคค्เคฐเคจे เค्เคाเคจ เคจै เคธเคค्เคฏ เคนो เคญเคจ्เคฅे । เคธเคค्เคฏ เคฅाเคนा เคชाเคเคจ เคाเคนिเคจे เคธเคฎ्เคชूเคฐ्เคฃ เคुเคฃเคนเคฐू เคฎाเคจिเคธเคฎा เคเคจ्เคฎเคाเคค เคนुเคจ्เคเคจ् । เคฐ, เคเคซ्เคจा เคเคจ्เคฆ्เคฐिเคฏ เคฐ เค
เคจुเคญเคตเคฌाเค เคชाเคเคा เคธूเคเคจाเคนเคฐूเคฌाเคฐे เคคเคฐ्เคเคตिเคคเคฐ्เค เคตा เคिเคจ्เคคเคจ เคเคฐेเคो เคเคฃ्เคกเคฎा เคเคธเคฒे เคธเคนी เค्เคाเคจ เคชाเคเคจ เคธเค्เค เคญเคจ्เคจे เคเคจीเคนเคฐूเคो เคฎเคค เคฅिเคฏो । เคฏเคธเคฒाเค เคจिเคเคฎเคจ เคตिเคงि เคญเคจिเคจ्เค । เคฏเคธเคो เคฒाเคि เคเคจीเคนเคฐू เคตाเคธ्เคคเคตिเค เคธंเคธाเคฐ เคตा เคชเคฆाเคฐ्เคฅเคो เค
เคธ्เคคिเคค्เคต เค เคญเคจ्เคจे เคธ्เคตीเคाเคฐ เคเคฐ्เคฅे । เคเคจीเคนเคฐू เคฎाเคจ्เคेเคฒाเค เคเคจ्เคฆ्เคฐिเคฏเคฒे เคงोเคा เคฆिเคจเคธเค्เค เคค्เคฏเคธैเคฒे เคชूเคฐ्เคฃเคคः เคเคจ्เคฆ्เคฐिเคฏ เคตा เค
เคจुเคญเคตเคฎा เคญเคฐ เคชเคฐ्เคจ เคธเคिเคจ्เคจ เคญเคจ्เคฅे । เคเคธ्เคคो, เคฎเคฐुเคญूเคฎिเคฎा เคชाเคจी เคฆेเค्เคจे เคฎाเคจिเคธเคो เคเคจ्เคฆ्เคฐिเคฏเคฒे เคเคธเคฒाเค เคงोเคा เคฆिเคจ्เค । เคคเคฐ्เคเคฌाเค เคเคธเคฒे เคฎृเคเคคृเคท्เคฃा เคฆेเคेเคो เคฅाเคนा เคชाเคँเค । เคเคจ्เคฆ्เคฐिเคฏเคช्เคฐเคงाเคจ เคฆเคฐ्เคถเคจเคฒे เคुเคจै เค ोเคธ เคจिเคท्เคเคฐ्เคท เคตा เคจिเคฏเคฎ เคฆिเคจ เคธเค्เคฆैเคจ, เคธเคฎ्เคญाเคตเคจाเคो เคुเคฐाเคฎाเคค्เคฐ เคเคฐ्เคจ เคธเค्เค เคญเคจ्เคจे เคฌुเคฆ्เคงिเคช्เคฐเคงाเคจเคนเคฐूเคो เค
เคฐ्เคो เคुเคจाเคธो เคฅिเคฏो । เคเคจ्เคฆ्เคฐिเคฏเคช्เคฐเคงाเคจเคนเคฐूเคो เคเคค्เคคเคฐ เคนुเคจ्เคฅ्เคฏो – เคนाเคฎी เคเคนिเคฒ्เคฏै เคเคซ्เคจो เคुเคฐाเคฒाเค เคธोเคน्เคฐै เคเคจा เคธเคนी เคนो เคญเคจी เคฆाเคฌी เคเคฐ्เคฆैเคจौँ, เคฏो เคนाเคฎ्เคฐो เคिเคจाเคฐी เคนो ।
เคเคฐ्เคฎเคจ เคเคฆเคฐ्เคถเคตाเคฆเคा เคฎुเคिเคฏा เคाเคจ्เค เคเคจ्เคฆ्เคฐिเคฏเคช्เคฐเคงाเคจ เคฐ เคฌुเคฆ्เคงिเคช्เคฐเคงाเคจ เคฆเคฐ्เคถเคจเคฒाเค, เคตिเค्เคाเคจ เคฐ เคงเคฐ्เคฎเคฒाเค เคोเคก्เคจ เคाเคนเคจ्เคฅे । เคेเคนी เคนเคฆเคธเคฎ्เคฎ เคเคจเคฒे เคคी เคฆुเคเคฒाเค เคोเคกे เคชเคจि । เคเคจเคฒे เคฎाเคจ्เคेเคो เคเคซ्เคจो เคเคจ्เคฆ्เคฐिเคฏ เคฐ เคฆिเคฎाเคเคฒे เคฎिเคฒेเคฐ เคฌเคจाเคเคฆिเคจे เคเคตिเคฌाเค เค्เคाเคจ เคชाเคँเค เคญเคจे । เคเคจเคฒे เคธเคฎเค्เคฐ เค्เคाเคจเคฒाเค เคคीเคจ เคोเคीเคฎा เคฌाँเคกे । เคเคเคाเคฎा เคเคจเคฒे เคคเคฐ्เค เคตा เคฌुเคฆ्เคงिเคो เคฎเคฆ्เคฆเคคเคฒे เคช्เคฐाเคช्เคค เค्เคाเคจเคฒाเค เคฐाเคे । เคฆोเคธ्เคฐोเคฎा เคेเคตเคฒ เคเคจ्เคฆ्เคฐिเคฏเคो เคฎเคฆ्เคฆเคคเคฒे เคช्เคฐाเคช्เคค เค्เคाเคจเคฒाเค เคฐाเคे । เคฐ, เคคेเคธ्เคฐोเคฎा เคฌुเคฆ्เคงि เคฐ เคเคจ्เคฆ्เคฐिเคฏ เคฆुเคตैเคो เคฎเคฆ्เคฆเคคเคฒे เคช्เคฐाเคช्เคค เค्เคाเคจเคฒाเค เคฐाเคे । เคเคฆाเคนเคฐเคฃเคो เคฒाเคि เคเคฃिเคคเคो เค्เคाเคจเคो เคฒाเคि เคคเคฐ्เค เคตा เคฌुเคฆ्เคงिเคो เคฎเคฆ्เคฆเคค เคाเคนिเคจ्เค । เคคเคฐ, เคนिเคฎाเคฒเคो เคฐเค เคฅाเคนा เคชाเคเคจ เคँเคाเคฒे เคจเคนेเคฐी เคธुเคै เคैเคจ । เคค्เคฏเคธ्เคคै เค्เคฐเคนเคนเคฐूเคो เคชเคฐिเค्เคฐเคฎाเคฌाเคฐे เคฌुเค्เคจ เคคเคฐ्เค เคฐ เค
เคตเคฒोเคเคจ เคฆुเคตै เคเคตเคถ्เคฏเค เคนुเคจ्เค । เค
เคตเคฒोเคเคจ เคตा เคเคจ्เคฆ्เคฐिเคฏเคฌाเค เคช्เคฐाเคช्เคค เคธूเคเคจाเคฒाเค เคคเคฐ्เค เคตा เคฌुเคฆ्เคงिเคฒे เคेเคฒाเคเคจुเคชเคฐ्เค । เคเคธเคฐी ? เคฏเคธเคो เคฒाเคि เคฎाเคจ्เคेเคฎा เคเคจ्เคฎเคाเคค เคाเคฐเคฅเคฐी เคुเคฃ เคนुเคจ्เคเคจ् เคญเคจी เคाเคจ्เคเคฒे เคญเคจे । เคฏเคธเคฐी เคाเคจ्เคเคฒे เคฎाเคจिเคธเคฒे เคเคเคฎเคจ เคฐ เคจिเคเคฎเคจ เคฆुเคตै เคตिเคงिเคो เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐेเคฐ เค्เคाเคจ เคนाเคธिเคฒ เคเคฐ्เค เคญเคจे । เคคैเคชเคจि, เคฎाเคจ्เคेเคฒे เคชाเคเคจे เค्เคाเคจ เคฏเคฅाเคฐ्เคฅเคो เคเคตिเคฎाเคค्เคฐ เคญเคเคोเคฒे เคค्เคฏो เคชूเคฐ्เคฃ เคจเคนुเคจे เคเคจเคो เคจिเคोเคก เคฅिเคฏो ।
‘เคเคคिเคนाเคธเคो เคฆเคฐ्เคถเคจ’
เคนेเคेเคฒ เคाเคจ्เคเคญเคจ्เคฆा เค
เคाเคกि เคฌเคขे । เคाเคจ्เคเคो เคตिเคाเคฐ เคเค्เคฒो เคฆเคฐ्เคถเคเคฎा เคเคงाเคฐिเคค เคฅिเคฏो । เคคเคฐ, เคธเคฎाเคเคฎा เคฅเคฐीเคฅเคฐी เคฆเคฐ्เคถเค เคนुเคจाเคฒे เคเคจीเคนเคฐू เคเคเคै เคตिเคทเคฏเคฒाเค เคงेเคฐै เคोเคฃเคฌाเค เคนेเคฐ्เคเคจ् เคฐ เคเคเคเคชเคธเคฎा เคเคฒเคซเคฒ, เคตाเคฆเคตिเคตाเคฆ เคฐ เคฌเคนเคธ เคเคฐ्เคเคจ् । เคฏเคธเคฐी เคนाเคฎ्เคฐो เคธเคฎเคธ्เคค เค्เคाเคจ, เคฌुเคाเค, เคตिเคाเคฐ เคฐ เคेเคคเคจाเคो เคธाเคฎाเคिเค เคชाเคो เคนुเคจ्เค । เคคी เคाเคธเคฎा เคธเคฎाเคเคा เคเคชเค เคนुเคจ् । เค
เคै เค
เคाเคกि เคฌเคขेเคฐ เคนेเคेเคฒเคฒे เคฎाเคจเคต เคेเคคเคจाเคฒाเค เคคीเคจ เคเคฐเคฃเคฎा เคฌाँเคกे – เคोเคเคฐ เคจिเคถ्เคเคฏ (sense certainty), เคงाเคฐเคฃा (perception) เคฐ เคฌुเคाเค (understanding) । เคฎाเคจ्เคेเคฒे เคธुเคฐुเคฎा เคเคซ्เคจा เคเคจ्เคฆ्เคฐिเคฏเคนเคฐूเคฌाเค เคुเคจै เคुเคฐाเคฌाเคฐे เคจिเคถ्เคिเคค เคตिเคाเคฐ เคฌเคจाเคँเค । เคค्เคฏเคธเคชเคि เคค्เคฏเคนी เคुเคฐा เคจिเคฏाเคฒिเคฐเคนेเคो เคต्เคฏเค्เคคिเคธँเค เคซเคฐเค เคตिเคाเคฐ เคตा เคงाเคฐเคฃाเคนเคฐू เคเคฆाเคจเคช्เคฐเคฆाเคจ เคเคฐ्เค, เคตिเคाเคฐเคตिเคฎเคฐ्เคถ เคเคฐ्เค । เคोเคเคฐ เคจिเคถ्เคเคฏ เคฐ เคงाเคฐเคฃाเคฌीเค เคเคค्เคชเคจ्เคจ เคนुเคจे เค
เคจ्เคคเคฐเคตिเคฐोเคง เคนเคฒ เคเคฐेเคชเคि เคฎाเคจिเคธเคนเคฐू เคจिเคถ्เคिเคค เคฌुเคाเค เคตा เคธเคค्เคฏเคจเคिเค เคชुเค्เคเคจ् । เคธเคนी เคตिเคाเคฐ เคเคธเคฐी เคฌเคจ्เค เคญเคจ्เคจे เคฏो เคจिเคฏเคฎ เคฎाเคจเคต เคเคคिเคนाเคธเคฎा เคชเคจि เคฒाเคू เคนुเคจ्เค เคญเคจ्เคจे เคนेเคेเคฒเคो เค เคนเคฐ เคฅिเคฏो ।
เคฎाเคจเคต เคเคคिเคนाเคธเคฎा ‘เคกाเคฏเคฒेเค्เคिเค्เคธ’ เคो เคช्เคฐเคฏोเคเคฌाเคฐे เคนेเคेเคฒเคฒे เคเคเคा เคฐोเคเค เคฆृเคท्เคिเคोเคฃ เคฆिเคเคा เคเคจ् । เคฏเคธเคฒाเค เคเคจी ‘เคฎाเคฒिเค–เคฆाเคธ เคฆ्เคตเคจ्เคฆ्เคต’ (master-slave dialectics) เคญเคจ्เคเคจ् । เคฏเคนाँ ‘เคฎाเคฒिเค–เคฆाเคธ เคธเคฎ्เคฌเคจ्เคง’ เคाเคฒि เคเคเคा เคเคชเคฎा เคตा เคช्เคฐเคคीเค เคนो । เคฏो เค
เคตเคงाเคฐเคฃाเคฒाเค เคชเคจि เคนेเคฐौँ । เคนाเคฎीเคฒे เคเคซूเคฌाเคนिเคฐเคो เคुเคจै เคीเค เค
เคตเคฒोเคเคจ เคเคฐ्เคฆा เคนाเคฎ्เคฐै เค
เคธ्เคคिเคค्เคต เคชเคจि เคชเคฐिเคญाเคทिเคค เคนुเคจ्เค । เคเคธ्เคคो เคเคฒिเคฐเคนेเคो เคฒाเคธ เคฆेเค्เคฆा เคฎाเคจ्เคेเคฒे เคเคซ्เคจो เค
เคธ्เคคिเคค्เคต เคฐ เคेเคคเคจा เคोเคเคจे เคเคฐी เคฎเคนเคธुเคธ เคเคฐ्เค । เคฏเคธเคฒाเค เคนेเคेเคฒ ‘เคตिเคชเคฐीเคคเคो เคเคเคคा’ เคญเคจिเคจ्เค । เคฏเคธเคो เค
เคฐ्เคฅ เคนเคฐेเค เคीเค เคเคซ्เคจो เคตिเคชเคฐीเคคเคฌाเค เคชเคฐिเคญाเคทिเคค เคนुเคจ्เค । เคนेเคेเคฒ เคนाเคฎीเคฌाเคนिเคฐเคो เค
เคेเคค เคीเคเคฒाเค เคตเคธ्เคคु (object) เคญเคจ्เคเคจ् เคฐ เคธเคेเคค เคीเคเคฒाเค เคฆ्เคฐเคท्เคा (subject) เคญเคจ्เคเคจ् । เคฆ्เคฐเคท्เคाเคฒे เคเคซ्เคจो เคेเคคเคจा เค
เคจुเคญूเคค เคเคฐ्เค । เคฆ्เคฐเคท्เคाเคฒे เคตเคธ्เคคुเคฒाเค เคเคซूเคฒे เคे เคाเคน्เคฏो, เคค्เคฏเคนी เคเคฐाเคเคจ เคธเค्เค । เคญाँเค्เคจ เคธเค्เค, เคฌเค्เค्เคฏाเคเคจ เคธเค्เค, เคेเคฒाเคเคจ เคฐ เคจเคท्เค เคเคฐ्เคจเคธเค्เค । เคฆ्เคฐเคท्เคाเคฒे เคชเคนिเคฒोเคोเคि เค
เคฐ्เคो เคฆ्เคฐเคท्เคा เคญेเค्เคฆा เคฐเคฒ्เคฒ เคชเคฐ्เค เคिเคจเคญเคจे เคเคธเคฒे เคฆेเคेเคो เคตเคธ्เคคु เคตाเคธ्เคคเคตเคฎा เคเคเคธ्เคคै เคेเคคเคจเคถीเคฒ เคนुเคจ्เค । เคเคซू เคตिเคถेเคท เคฆ्เคฐเคท्เคा เคจเคญเคเคोเคฒे เคเคธเคฒे เคเคซूเคฒाเค เคुเคฎाเคเคเคธ्เคคो เคฎाเคจ्เค เคฐ เคเคเคช्เคฐเคाเคฐเคฒे เคฆुःเคी เคนुเคจ्เค । เคคเคฐ, เคเคซूเคเคธ्เคคै เคฆ्เคฐเคท्เคा เคชाเคเคोเคฎा เคुเคธी เคชเคจि เคนुเคจ्เค । เคค्เคฏเคธเคชเคि เคเคธเคฎा เค
เคฐ्เคो เคฆ्เคฐเคท्เคाเคฒे เคฎ เคธเคฎเคธ्เคค เคเคก เคตเคธ्เคคुเคนเคฐूเคญเคจ्เคฆा เคซเคฐเค, เคเค เคฆ्เคฐเคท्เคा เคนुँ เคญเคจी เคธ्เคตीเคाเคฐोเคธ् เคญเคจ्เคจे เคाเคนเคจा เคชเคฒाเคँเค । เคฆ्เคฐเคท्เคाเคฒे เคเคซूเคฒाเค เคเคธ्เคคो เค ाเคจ्เค, เค
เคฐूเคฒे เคชเคจि เคค्เคฏเคธ्เคคै เคฆेเคूเคจ् เคญเคจ्เคจे เคाเคนเคจ्เค । เค
เคฐूเคฒे เคเคซूเคฒाเค เคเคฒเคค เคฌुเค्เคฆा เคोเคोเคนीเคो เคिเคค्เคค เคฆुเค्เค । เคฏो เคเคธเคो เคช्เคฐाเคृเคคिเค เคธ्เคตเคญाเคต เคนो । เค्เคฐूเคฐ เคตाเคธ्เคคเคตिเคเคคा เค
เคฒि เคญिเคจ्เคจ เคนुเคจ्เค । เคชเคนिเคฒोเคोเคि เค
เคฐ्เคो เคฆ्เคฐเคท्เคाเคฒाเค เคฆेเค्เคฆा เคฆ्เคฐเคท्เคाเคฒे เคเคจा เคนेเคฐेเคเคธ्เคคो เคฎเคนเคธुเคธ เคเคฐ्เค । เคฏเคธเคो เค
เคฐ्เคฅ เคฆ्เคฐเคท्เคाเคฒे เคเคซूเคฒे เคเคธो เคเคฐ्เค เคเคจाเคो เคเคตिเคฒे เคชเคจि เคค्เคฏเคธै เคเคฐोเคธ् เคญเคจ्เคจे เคाเคนเคจ्เค । เคเคซूเคฒे เคเคธ्เคคो เคธोเค्เค เคตा เคฎเคนเคธुเคธ เคเคฐ्เค เคเคตिเคฒे เคชเคจि เคค्เคฏเคธै เคเคฐोเคธ् เคญเคจ्เคจे เคाเคนเคจ्เค । เคฏเคธเคो เค
เคฐ्เคฅ เคฆुเคตै เคฆ्เคฐเคท्เคाเคฒे เคเคเค
เคฐ्เคाเคฒाเค เคตเคธ्เคคु เคฎाเคจ्เคเคจ् । เค
เคฐूเคฎाเคฅि เคเคซ्เคจो เคตเคฐ्เคเคธ्เคต เคฌเคขाเคเคจ เคाเคนเคจ्เคเคจ् । เคฏो เคฆ्เคตเคจ्เคฆ्เคต เคฌเคข्เคฆै เคเคเคฐ เคुँเคा (เค
เคนเคฎ्) เคो เคฒเคกाเคँ เคฌเคจ्เคจ เคชुเค्เค । เคฏเคธเคฒाเค เคนेเคेเคฒ เคीเคตเคจ–เคฎृเคค्เคฏुเคो เคธเค्เคเคฐ्เคท เคญเคจ्เคเคจ् । เคชเคถु เคเคเคคเคฎा เคฏो เคฆ्เคตเคจ्เคฆ्เคต เคญौเคคिเค เคฒเคกाเคँเคฎा เคซेเคฐिเคจ्เค เคญเคจे เคฎाเคจिเคธเคฎा เคฏो เคฆ्เคตเคจ्เคฆ्เคต เค ूเคฒ्เคฏाเคँ เคตा เคฌเคกเคช्เคชเคจเคो เคฐूเคชเคฎा เคฆेเคाเคชเคฐ्เค । เคिเคจเคญเคจे เคीเคตिเคค เคฐเคนเคจु เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคนुเคจ्เค । เค
เคจ्เคคเคฎा เคเคเคा เคชเค्เคทเคฒे เคนाเคค เคฎाเคฅि เคเค ाเคँเค (เคเคค्เคฎ เคธเคฎเคฐ्เคชเคจ เคเคฐ्เค เคฐ เค
เคฐ्เคोเคฒाเค เค
เคฌ्เคฌเคฒ เคฎाเคจ्เคจ เคชुเค्เค । เคเคธ्เคคो, เคธाเคฅीเคญाเค เคตा เคเคฐเคชเคฐिเคตाเคฐเคฌीเค เคชเคจि เคोเคนी เคนाเคตी เคนुเคจ्เคเคจ्, เคोเคนी เคฆเคฌ्เคเคจ् । เคเคเคा เคฆ्เคฐเคท्เคा เคฎाเคฅि เคเคँเค, เคฎाเคฒिเค เคฌเคจ्เค เคฐ เค
เคฐ्เคो เคคเคฒ เคฆเคฌ्เค, เคฆाเคธ เคฌเคจ्เค । เคฏเคนाँ เคฎाเคฒिเค เคฆ्เคฐเคท्เคा เคฌเคจ्เค, เคฆाเคธ เคตเคธ्เคคु เคฌเคจ्เค । เคฎाเคฒिเคเคฒे เคฆाเคธเคो เคธ्เคตเคค्เคตเคฒाเค เคเคฆเคฐ เคเคฐ्เคฆैเคจ । เคฆाเคธเคฒे เคเคซैเคฒाเค เคฎाเคจ्เคฏเคคा เคตा เคญाเค เคฆिเคจ เคธเค्เค, เคคเคฐ เคฎाเคฒिเคเคฌाเค เคेเคนी เคเคธ เคเคฐ्เคจเคธเค्เคฆैเคจ ।
เคนेเคेเคฒเคฒे เคฎाเคฒिเค–เคฆाเคธ เคธเคฎ्เคฌเคจ्เคงเคो เคฐोเคเค เคชเค्เคท เคเคाเคเคฐ เคเคฐेเคा เคเคจ् । เคธुเคฐुเคฎा เคค เคฎाเคฒिเคเคฒे เคเคซूเคฒाเค เค
เคฌ्เคฌเคฒ เค ाเคจेเคฐ เคเคซ्เคจो เคुँเคाเคฎा เคคाเค (เคเคฎเคฃ्เคก เคเคฐ्เค) เคฒเคाเคँเค । เคाเคฒाเคจ्เคคเคฐเคฎा เคเคธเคฒे เคเคซ्เคจो เค
เคฌ्เคฌเคฒเคคा เคुเคจै เคฆ्เคฐเคท्เคाเคฒे เคธ्เคตीเคाเคฐेเคो เคนोเคเคจ, เคฌเคฐु เคเคเคा เคตเคธ्เคคुเคฒे เคธ्เคตीเคाเคฐेเคो เคนो เคญเคจ्เคจे เคฌुเค्เค । เคฎाเคฒिเคเคฒे เค
เคฐूเคฒाเค เคตเคธ्เคคु เคฌเคจाเคเคฐ เคเคซ्เคจो เคตเคฐ्เคเคธ्เคต เคตा เคธเคค्เคคा เคฒाเคฆेเคो เคนुเคจ्เค । เคाเคธเคฎा เคเคธเคฒे เคเค เคฆ्เคฐเคท्เคाเคฒे เคเคซ्เคจो เค
เคฌ्เคฌเคฒเคคा เคธ्เคตीเคाเคฐोเคธ् เคญเคจ्เคจे เคाเคนेเคो เคนुเคจ्เค । เคคเคฐ, เคตเคธ्เคคुเคा เค
เคाเคกि เคเคซूเคฒाเค เค
เค्เคฒिเคเคो เคชाเคँเคฆा เคเคธเคฒाเค เคจเคฎीเค ो เคฒाเค्เค । เคเคซ्เคจो เค
เคฌ्เคฌเคฒเคคा เคตा เคฎाเคฒिเคเคค्เคต เคซोเคธ्เคฐो เคญเคเคो เคฌुเค्เค ।
เคฆाเคธเคฒे เคฎाเคฒिเคเคो เคฒाเคि เคाเคฎ เคเคฐ्เค । เคเคธเคฒे เคธिंเคนเคฆเคฐเคฌाเคฐ เคฌเคจाเคँเค, เคชाँเคเคคเคฒे เคฎเคจ्เคฆिเคฐ เคฌเคจाเคँเค, เคธเคกเค, เคชुเคฒ เคฐ เคญเคตเคจ เคฌเคจाเคँเค, เคญाเคฐी เคฌोเค्เค, เคेเคค เคोเคธ्เคฐिเคจ्เค, เคฎाเคฒिเคเคो เคฎเคนिเคฎा เคฒेเค्เค, เคเคฒाเคृเคคि เคฌเคจाเคँเค । เค
เคฐ्เคฅाเคค्, เคถाเคฐीเคฐिเค เคฐ เคฎाเคจเคธिเค เคถ्เคฐเคฎ เคเคฐ्เค । เคुเคจै เคชเคจि เคถ्เคฐเคฎिเคเคฒे เคชเคนिเคฒे เคเคซ्เคจो เคธिเคฐ्เคเคจाเคो เคाเคा เคฆिเคฎाเคเคฎा เคोเคฐ्เค เคฐ เคถ्เคฐเคฎเคฌाเค เคค्เคฏเคธเคฒाเค เคญौเคคिเค เคตा เคชเคฆाเคฐ्เคฅ เคเคเคคเคฎा เคเคคाเคฐ्เค । เคฏเคธเคฒाเค เคนेเคेเคฒ เคเคซ्เคจो เคตिเคाเคฐเคฒाเค เคฌाเคนिเคฐ เคฒ्เคฏाเคเคจु, เคธाเคाเคฐ เคชाเคฐ्เคจु เคตा เคตเคธ्เคคुเคเคฐเคฃ เคเคฐ्เคจु เคญเคจ्เคเคจ् । เค
เคฐ्เคो เคญाเคทाเคฎा เคเคจी เคฏเคธเคฒाเค เคเคซूเคฌाเค เค
เคฒเค เคชाเคฐ्เคจु เคตा เค
เคฒเคाเคต (alienation) เคญเคจ्เคเคจ् । เคธंเคธाเคฐ เคुเคจै เคเคเคเคจा เคต्เคฏเค्เคคिเคो เคฐเคเคจा เคนोเคเคจ । เคฏเคธ เค
เคฐ्เคฅเคฎा เคธंเคธाเคฐเคा เคธเคฌै เคเคฒा, เคธाเคนिเคค्เคฏ, เคธंเคธ्เคृเคคि, เคชเคฐเคฎ्เคชเคฐा, เคธเค्เคीเคค, เคฆृเคท्เคिเคोเคฃ, เคฐाเคเคจीเคคिเค เคธिเคฆ्เคงाเคจ्เคค, เคงเคฐ्เคฎ, เคฆเคฐ्เคถเคจ, เค्เคाเคจ, เคตिเค्เคाเคจ เคฎाเคจ्เคेเคो เคธोเค เคตा เคเคฒ्เคชเคจाเคो เค
เคฒเคाเคต เคตा เคฐเคเคจा เคนुเคจ् । เคเคธ्เคคो, เคुเคจै เคชौเคญा เคตा เคฅाเค्เคा เคนेเคฐ्เคจे เคต्เคฏเค्เคคिเคฒे เคค्เคฏเคธเคฎा เคिเคค्เคฐเคाเคฐเคो เคธोเค เคตा เคเคฒ्เคชเคจा เค เคฎ्เคฏाเคเคจे เคोเคธिเคธ เคเคฐ्เค । เคฏเคธ เคนिเคธाเคฌเคฒे เคธเคญ्เคฏเคคा เคฎाเคจ्เคेเคนเคฐूเคो เคธाเคฎूเคนिเค เคธोเคเคो เคตเคธ्เคคुเคเคฐเคฃ เคนो । เคคी เคฎाเคจ्เคे เคो เคนुเคจ् ? เคนेเคेเคฒ เคญเคจ्เคเคจ् – เคคी เคฎाเคจ्เคे เคฎाเคฒिเค เคนोเคเคจเคจ्, เคฌเคฐु เคฆाเคธ เคนुเคจ् । เคฎाเคฒिเคเคนเคฐू เคुเคจै เคช्เคฐเคाเคฐเคो เคถ्เคฐเคฎ เคเคฐ्เคฆैเคจเคจ्, เคฌเคฐु เคฎोเค เคเคฐ्เคเคจ् । เคค्เคฏเคธैเคฒे เคธเคฎเคธ्เคค เคธเคญ्เคฏเคคा เคฆाเคธเคนเคฐूเคो เคธोเคเคो เคตเคธ्เคคुเคเคฐเคฃ เคตा เคช्เคฐเคคिเคฎूเคฐ्เคคि เคนो । เคเคธैเคฒे เคญเคจ्เคฒा เคฐाเคจीเคฎเคนเคฒ เคค เคช्เคฐเคคाเคช เคฎเคฒ्เคฒเคฒे เคฌเคจाเคเคा เคนुเคจ् । เคคเคฐ, เคช्เคฐเคคाเคช เคฎเคฒ्เคฒ เคเคซै เคाเคฎ เคเคฐ्เคฆैเคจเคจ् । เคเคจเคฒे เคเคธैเคฒाเค เคाเคฎ เคเคฐाเคँเคเคจ् । เคคी เค ेเคेเคฆाเคฐ, เคตाเคธ्เคคुเคाเคฐ, เคเคธ्เคคाเคฆ เคตा เคฎिเคธ्เคค्เคฐीเคฒे เคฆाเคธเคนเคฐूเคฒाเค เคाเคฎ เคเคฐाเคँเคเคจ् । เคตाเคธ्เคคुเคाเคฐ เคฐाเคाเคो เคँเคाเคฎा เคฆाเคธ เคนो, เคคเคฐ เคฆाเคธเคो เคँเคाเคฎा เคฎाเคฒिเค เคนो । เคฏเคธเคो เค
เคฐ्เคฅ เคตाเคธ्เคคुเคाเคฐ เคฎाเคฒिเค เคฌเคจेเคฐ เคाเคฎ เคเคฐ्เคฆैเคจ, เคฆाเคธเคो เคญूเคฎिเคाเคฎा เคฎाเคค्เคฐ เคเคธเคฒे เคाเคฎ เคเคฐ्เค ।
เคुเคจै เคीเคเคो เคฐเคเคจा เคเคฐ्เคฆा เคฆाเคธเคฒे เคुเคธी เคฎเคนเคธुเคธ เคเคฐ्เค । เคिเคจ ? เคिเคจเคญเคจे, เคค्เคฏเคธो เคเคฐ्เคฆा เคเคธเคฒे เคเคซू เคชเคจि เคेเคนी เคจ เคेเคนी เคนुँ, เคฆ्เคฐเคท्เคा เคนुँ เคญเคจ्เคจे เค
เคจुเคญूเคคि เคเคฐ्เค । เคงเคฐเคนเคฐा เคฌเคจाเคเคจे เคฎเคเคฆुเคฐเคฒे เคเคซ्เคจा เคोเคฐाเคोเคฐीเคฒाเค ‘เคนेเคฐ เคฏो เคนाเคฎीเคฒे เคฌเคจाเคเคा เคนौँ’ เคญเคจ्เคฆा เคเคจเคจ्เคฆ เคฎाเคจ्เค । เคฌ्เคฏाเคจเคฐ เคฒेเค्เคจे เคฎाเคจ्เคेเคฒाเค เคชुเคाเคฐเคฎा เคเคคै เคเคซ्เคจो เคจाเคฎ เคฒेเค्เคจ เคชाเคँเคฆा เคुเคธी เคฒाเค्เค । เคिเคจเคญเคจे เคค्เคฏो เค เคฆ्เคฐเคท्เคा เคนुเคจुเคो เคเคเคा เคธเคฌुเคค เคนो । เคฆाเคธเคฒाเค เค
เคฐूเคो เคฎाเคจ्เคฏเคคा เคตा เคจเคฎเคธ्เคाเคฐ เคाเคนिँเคฆैเคจ । เคฎाเคจเคต เคธเคญ्เคฏเคคा เคเคจ्เคฎाเคเคฐ เคเคธเคฒे เคเคซू เคชเคจि เคฆ्เคฐเคท्เคा เคนुँ เคญเคจी เคเคคिเคนाเคธเคฎा เคฆเคฐ्เค เคเคฐाเคँเค । เคเคธเคฒे เคเคซ्เคจो เคाเคฎเคฌाเค เคช्เคฐाเคช्เคค เคซเคฒเคฎा เคฆ्เคฐเคท्เคा เคนुเคจुเคो เคฎाเคจ्เคฏเคคा เคชाเคँเค । เคคเคฐ, เคฎाเคฒिเคเคो เคฆ्เคฐเคท्เคा เคนुเคจुเคो เคฎाเคจ्เคฏเคคा เคूเคो เคฐ เคोเค्เคฐो เคนुเคจ्เค । เคฏเคธเคฐी เคเคคिเคนाเคธ เคเคฒ्เคिเคจ्เค, เค्เคฐाเคจ्เคคि เคนुเคจ्เค । เคฏो เค्เคฐाเคจ्เคคिเคชเคि เคฎाเคฒिเค–เคฆाเคธ เคธเคฎ्เคฌเคจ्เคงเคฎा เคเคงाเคฐिเคค เคเคคिเคนाเคธเคो เคाเคกी เคฐोเคिเคจ्เค ।
เคนेเคेเคฒเคो เคฌुเคाเคเคฎा เคเคคिเคนाเคธเคा เคคीเคจ เคเคฐเคฃ เคเคจ् । เคเค, เคช्เคฐाเคृเคคिเค เค
เคตเคธ्เคฅा (state of nature) เคนो । เคค्เคฏเคนाँ เคฎाเคจ्เคेเคฒाเค เค
เคฐू เคोเคนी เค เคตा เคैเคจเคธँเค เคुเคจै เคธเคฐोเคाเคฐ เคฅिเคเคจ । เคฎाเคจ्เคे เคธ्เคตเคคเคจ्เคค्เคฐ เคฅिเคฏो । เคชเคนिเคाเคจ, เคिเคจाเคฐी เคตा เคฎाเคจ्เคฏเคคा เคชाเคเคจुเคชเคฐ्เคจे เคाँเคो เคฅिเคเคจ । เคฆोเคธ्เคฐो, เคเคตเคถ्เคฏเคเคคाเคो เคुเคตा (yoke of necessity) เคนो । เคค्เคฏเคธเคฎा เคฆ्เคฐเคท्เคाเคฒे เค
เคฐ्เคो เคฆ्เคฐเคท्เคा เคญेเค्เค, เคเคธเคฒे เค
เคฐूเคो เค
เคธ्เคคिเคค्เคต เคธ्เคตीเคाเคฐ्เคจुเคชเคฐ्เคจे เคนुเคจ्เค । เคธเคฌै เคธँเคै เคฌเคธ्เคจ เคจैเคคिเคเคคा เคตा เคाเคจुเคจ เคฌเคจाเคเคจเค । เคธเคฎाเค เคตा เคฐाเค्เคฏเคฒे เคोเคฐेเคो เคฆाเคฏเคฐाเคญिเคค्เคฐ เคฌเคธ्เคจुเคชเคฐ्เคฆा เคธ्เคตเคคเคจ्เคค्เคฐเคคाเคฎा เคน्เคฐाเคธ เคเคँเค । เคคेเคธ्เคฐो, เคธाเคฎाเคिเค เคจैเคคिเคเคคा (social morality) เคนो । เคชเคฐिเคตाเคฐเคนเคฐू เคฎिเคฒेเคฐ เคจाเคเคฐिเค เคธเคฎाเค เคตा เคธเคฎाเค เคฌเคจ्เค । เคฐाเค्เคฏเคฒे เคจिเคी เคธ्เคตाเคฐ्เคฅ เคฐ เคธाเคฎाเคिเค เคธ्เคตाเคฐ्เคฅ เคोเคก्เคจे เคाเคฎ เคเคฐ्เค । เคฐाเค्เคฏ เคชเคฐเคฎ เคेเคคเคจा เคตा เคเคถ्เคตเคฐเคो เคฐूเคช เคนुเคจ्เค । เคฏी เคคीเคจ เคเคฐเคฃเคฒाเค เคนेเคेเคฒเคฒे เคเคฒा, เคงเคฐ्เคฎ เคฐ เคฆเคฐ्เคถเคจเคธँเค เคोเคก्เคเคจ् । เคชเคนिเคฒो เคเคฐเคฃ เคเคฒाเคเคธ्เคคै เคนुเคจ्เค । เคค्เคฏเคนाँ เคฎाเคจ्เคेเคฒे เคเคซ्เคจो เคธเคนเคเคेเคคเคจाเคฒाเค เค
เคญिเคต्เคฏเค्เคค เคเคฐ्เค । เคฆोเคธ्เคฐो เคเคฐเคฃ เคงเคฐ्เคฎเคเคธ्เคคै เคนुเคจ्เค । เคค्เคฏเคนाँ เคฎाเคจ्เคे เคेเคเคธ्เคคो เคฆाเคฏเคฐा เคตा เคเคाเคฐเคญिเคค्เคฐ เคฐเคนเคจुเคชเคฐ्เค เคญเคจी เคธिเคाเคเคจ्เค । เคงเคฐ्เคฎเคो เคเคคिเคนाเคธเคฎा เค
เคिเค
เคि เคเคเคा เคต्เคฏเค्เคคि เคตा เคฐाเคा เคธ्เคตเคคเคจ्เคค्เคฐ เคนुเคจ्เคฅ्เคฏो, เคฐोเคฎเคธเคฎ्เคฎ เคเคเคชुเค्เคฆा เคเคเคा เคตเคฐ्เค เคธ्เคตเคคเคจ्เคค्เคฐ เคนुเคจเคชुเค्เคฏो เคฐ เคเคธाเค เคงเคฐ्เคฎเคो เคเคเคฎเคจเคชเคि เคธเคฌै เคฎाเคจ्เคेเคฒाเค เคฎाเคจ्เคेเคो เคฐूเคชเคฎा เคธเคฎाเคจ เคต्เคฏเคตเคนाเคฐ เคเคฐ्เคจे เคตिเคाเคฐ เคเคฏो । เคฏเคธเคฐी เคฎाเคจเคต เคाเคคि เคคेเคธ्เคฐो เคเคฐเคฃเคฎा เคช्เคฐเคตेเคถ เค¥เคฏो । เคค्เคฏो เคเคฐเคฃ เคนो เคฆเคฐ्เคถเคจ । เคเค เคนिเคธाเคฌเคฒे เคฎाเคจ्เคेเคो เคเคคिเคนाเคธเคो เค
เคจ्เคค्เคฏ เคญเคฏो । เคจिเคฐเคชेเค्เคท เคธเคค्เคฏ เคญेเคिเคฏो । เคงเคฐ्เคฎเคो เคชเคฐ्เคाเคฒ เคญเคค्เคाเคँเคฆै เคคเคฐ्เคเคो เคเคเคฎा เคจिเคฐเคชेเค्เคท เคธเคค्เคฏ เคธ्เคฅाเคชिเคค เคญเคฏो । เคตिเค्เคाเคจ เคฐ เคฆเคฐ्เคถเคจเคो เคธुเคฐुเคเคค เคญเคฏो । เคเคคिเคนाเคธเคा เคธเคฎ्เคชूเคฐ्เคฃ เคเคฒा เคฐ เคงเคฐ्เคฎเคฎा เคเคงाเคฐिเคค เคธเคค्เคฏเคนเคฐूเคฒे เคเคจ्เคจเคค เคฐूเคช เคฒिเค । เคฏเคธเคช्เคฐเคाเคฐ เคชाเคเคฒाเคชाเคเคฒा เคเคฐ्เคฆै เคคी เคธเคค्เคฏเคนเคฐू เคเคชเคธเคฎा เคोเคกिเค । เคค्เคฏो เคฎिเคฒเคจเคฌिเคจ्เคฆु เคฆเคฐ्เคถเคจ เคฅिเคฏो । เคค्เคฏเคธैเคฒे เคฆเคฐ्เคถเคจเคฌाเคฐे เคนेเคेเคฒ เคญเคจ्เคเคจ् – เคฆเคฐ्เคถเคจ เคตเคธ्เคคुเคเคค เคฐ เคฎเคจोเคเคค เคฌुเคฆ्เคงिเคो เคเคจ्เคจเคค, เคธ्เคตเค्เคเคจ्เคฆ เคฐ เคตिเคตेเคเคถीเคฒ เคฎिเคฒเคจเคो เคเคฐเคฃ เคนो, เคธเคฎ्เคชूเคฐ्เคฃ เคตिเคाเคธเคนเคฐूเคो เคเค्เคเคคเคฎ เคฒเค्เคท्เคฏ เคนो ।
เคนेเคेเคฒเคฒे เคช्เคฐเคृเคคि, เคฎाเคจिเคธ เคฐ เคเคถ्เคตเคฐ เคเคเคै เคคเคฐ्เคเคฎा เคเคจिเคเคฐ เคเคฒ्เคจे เคฆेเคे । เคฏเคธเคฒाเค เคเคจी ‘เคธเคฐ्เคตเคต्เคฏाเคชी เคคเคฐ्เค’ เคญเคจ्เคเคจ् । เคฏเคถु เค्เคฐाเคเคธ्เคเคฒाเค เคเคจी เคฌुเคฆ्เคงिเคช्เคฐเคงाเคจ เคฆाเคฐ्เคถเคจिเค เคญเคจ्เคเคจ् । เคเคจเคो เคตिเคाเคฐเคฎा เคเคฎเคค्เคाเคฐी เคเคฅाเคนเคฐू เคธुเคจाเคเคฐ เคเคธाเค เคงเคฐ्เคฎเคฒे เคนाเคฎीเคฒाเค เคช्เคฐเคृเคคि, เคฎाเคจिเคธ เคฐ เคเคถ्เคตเคฐเคो เคธเคฎ्เคฌเคจ्เคงเคฌाเคฐे เคฌเคคाเคँเค । เคเคจी เคงเคฐ्เคฎเคฒाเค เคฎाเคจिเคธเคो เคฆुःเคी เคฎाเคจเคธिเคเคคाเคो เคเคชเค เคญเคจ्เคเคจ् । เคฎाเคจ्เคेเคฒे เค
เคฐू เคฆ्เคฐเคท्เคाเคो เคฎाเคจ्เคฏเคคा เคोเค्เค เคตा เคเคซूเคฒाเค เคตเคธ्เคคु เคฌเคจाเคเคเคोเคฎा เคฆुःเคी เคนुเคจ्เค । เคธ्เคตเคค्เคตเคธเคนिเคคเคो เคเคเคा เคเคถ्เคตเคฐ เค เคญเคจ्เคฆा เคฎाเคจ्เคे เคฎเค्เค เคชเคฐ्เค, เคुเคธी เคนुเคจ्เค । เคเคถ्เคตเคฐเคो เคถเคฐเคฃเคฎा เคเคธเคฒे เคเคซूเคฒाเค เคญुเคฒ्เค, เคชเคนिเคाเคจ เคตा เคฎाเคจ्เคฏเคคा เคोเค्เคจुเคชเคฐ्เคจे เคเคจ्เคเคเคฌाเค เคชाเคฐ เคชाเคँเค । เคเคธाเค เคงเคฐ्เคฎเคฌाเคนेเค เค
เคจ्เคฏ เคชुเคฐाเคจा เคงเคฐ्เคฎเคฒाเค เคนेเคेเคฒเคฒे เคฏเคนी เคँเคाเคฒे เคนेเคฐेเคा เคเคจ् । เคเคจी เคคी เคงเคฐ्เคฎเคฒाเค เคฎाเคจเคต เคธोเค เคตा เคेเคคเคจाเคो เคตिเคाเคธเค्เคฐเคฎเคो เคเคกी เคฎाเคจ्เคเคจ् । เคงเคฐ्เคฎ เคเคซैเคฎा เคेเคคเคจाเคो เคเค्เคเคคเคฎ् เคฐूเคช เคนोเคเคจ, เคฌเคฐु เคฎाเคจเคตीเคฏ เคेเคคเคจाเคो เคिเคค्เคฐाเคค्เคฎเค, เคाเคต्เคฏिเค เคตा เคीเคคि เคฐूเคช เคนो । เคนเคฐेเค เคจเคฏाँ เคงเคฐ्เคฎเคฎा เคชुเคฐाเคจा เคงเคฐ्เคฎเคนเคฐूเคो เคธाเคฐ เคฎिเคธिเคเคो เคนुเคจ्เค । เคฏเคธ เค
เคฐ्เคฅเคฎा เคธाเคฐा เคธंเคธाเคฐเคो เคคเคฐ्เค เคเคจ्เคจเคค เคนुँเคฆै เคाเคจ्เค । เคค्เคฏเคธैเคฒे เคคเคฐ्เค เคช्เคฒेเคो เคตा เค
เคฐเคธ्เคคुเคฒे เคญเคจेเคเคธ्เคคो เคธंเคธाเคฐ เคฌुเค्เคจे เคธाเคงเคจ เคนोเคเคจ । เคฌเคฐु เค
เคฐू เคฆ्เคฐเคท्เคाเคฌाเค เคฎाเคจ्เคฏเคคा เคนाเคธिเคฒ เคเคฐ्เคจे เคฒाเคฒเคธा เคชเคจि เคนो । เคฏเคธ เคนिเคธाเคฌเคฒे เคคเคฐ्เค เคตा เคेเคคเคจा เคธเคคเคค เคชเคฐिเคท्เคृเคค เคญเคเคฐเคนเคจ्เค । เคฏो เคชเคฐिเคท्เคाเคฐ เคเคธเคฐी เคนुเคจ्เค ? เคนाเคฎ्เคฐो เคฌुเคฆ्เคงिเคฎा เคนुเคจे เคตเคธ्เคคुเคเคค เคेเคคเคจा เคाเคจुเคจ, เคจैเคคिเคเคคा เคฐ เคฐाเค्เคฏเคो เคฐूเคชเคฎा เคตเคธ्เคคुเคเคฐเคฃ เคนुเคจ्เคเคจ् । เคนेเคेเคฒ เคญเคจ्เคเคจ् – เคธเคฌैเคญเคจ्เคฆा เค ोเคธ เคคเคฐ्เค เคจै เคเคถ्เคตเคฐ เคนो । เคงाเคฐ्เคฎिเคเคนเคฐू เคเคเคคเคฎा เคเคฃเคเคฃเคฎा เคเคถ्เคตเคฐเคो เคฒीเคฒा เค, เคค्เคฏเคธैเคฒे เคธเคฌเคฅोเค เคญ्เคฐเคฎ เคนो, เคเคถ्เคตเคฐเคฎाเคค्เคฐ เคธเค्เคा เคนुเคจ् เคญเคจ्เคเคจ् । เคนेเคेเคฒ เคชเคฆाเคฐ्เคฅ เคเคเคคเคฒाเค เคฎिเคฅ्เคฏा เคญเคจ्เคฆैเคจเคจ्, เคคเคฐ เคเคฃเคเคฃเคฎा เคค्เคฏो เคชเคฐเคฎ เคेเคคเคจा, เคฌुเคฆ्เคงि เคตा เคคเคฐ्เค เค เคญเคจी เคฎाเคจ्เคเคจ् । เคฏเคธเคो เค
เคฐ्เคฅ เคนेเคेเคฒ เคชूเคฐ्เคฃเคคः เคเคฆเคฐ्เคถเคตाเคฆी เคตा เค
เคง्เคฏाเคค्เคฎเคตाเคฆी เคนोเคเคจเคจ् । เคเคจी เคชเคฆाเคฐ्เคฅเคो เค
เคธ्เคคिเคค्เคตเคฎा เคตिเคถ्เคตाเคธ เคเคฐ्เคเคจ् । เคเคจी เคญเคจ्เคเคจ् – เคฏเคฅाเคฐ्เคฅ เคฌुเคฆ्เคงिเคธเค्เคเคค เคนुเคจ्เค, เคฌुเคฆ्เคงिเคธเค्เคเคค เคฏเคฅाเคฐ्เคฅ เคนुเคจ्เค । เคชเคฆाเคฐ्เคฅ เคเคเคคเคฎा เคธเคฌเคฅोเค เคฌुเคฆ्เคงिเคธเค्เคเคค เคตा เคคाเคฐ्เคिเค เคนुเคจ्เค । เคे เคตिเคทเคฏ เคชเคขे เคชเคจि, เคेเคฒाเค เคนेเคฐे เคชเคจि เคค्เคฏเคนाँ เคเคเคै เคฌुเคฆ्เคงि, เคคเคฐ्เค เคตा เคธोเค เคญेเคिเคจ्เค । เคुเคจै เคชเคฆाเคฐ्เคฅเคो เคฌाเคฐेเคฎा เคोเคค्เคฒिเคจु เคฐ เคเคถ्เคตเคฐเคो เคฌाเคฐेเคฎा เคोเคค्เคฒिเคจु เคเคเคै เคुเคฐा เคนो ।
‘เคเคคिเคนाเคธเคो เค
เคจ्เคค्เคฏ’
เคนेเคेเคฒเคฒे เคเคคिเคนाเคธ เคฐ เคงเคฐ्เคฎเคฌाเคฐे เคฏिเคจै เคตिเคाเคฐเคा เคเคงाเคฐเคฎा เคเคฆाเคฐเคตाเคฆी เคฐ เคซ्เคฐाเคจ्เคธेเคฒी เคช्เคฐเคฌोเคงเคจ เคฏुเคเคा เคฆाเคฐ्เคถเคจिเคเคนเคฐूเคो เคเคฃ्เคกเคจ เคเคฐे । เคเคจเคो เคเคฒोเคเคจा เคฏเคธ्เคคो เคฅिเคฏो– เคฆाเคฐ्เคถเคจिเคเคนเคฐूเคฒे เคธंเคธाเคฐเคो เคเคฆเคฐ्เคถเคตाเคฆी เคต्เคฏाเค्เคฏा เคเคฐे । เคธंเคธाเคฐเคฒाเค เคเคธ्เคคो เค, เคค्เคฏเคธ्เคคै เคนेเคฐेเคจเคจ् । เคฎाเคจ्เคेเคฒाเค เคคिเคจเคा เคธाเคฎाเคिเค, เคธांเคธ्เคृเคคिเค เคชृเคท्เค เคญूเคฎिเคฎा เคจเคฆेเค्เคจु เคเคจीเคนเคฐूเคो เคเคฎเคोเคฐी เคนो । เคฌเคฐु, เคฏเคธเคो เคฌเคฆเคฒाเคฎा เคเคจीเคนเคฐूเคฒे เคเคเคा เคเคฆเคฐ्เคถ เคฎाเคจ्เคे เคเคกा เคเคฐे เคฐ เคค्เคฏเคธ เคฎाเคจ्เคेเคฒाเค เคเคธเคा เคญौเคคिเค เคชृเคท्เค เคญूเคฎि, เคुเคฃ เคตा เคตिเคถेเคทเคคाเคฌाเค เค
เคฒเค เคชाเคฐे । เคเคเคช्เคฐเคाเคฐเคฒे เคเคเคा เค
เคฎूเคฐ्เคค เคต्เคฏเค्เคคि เคเคกा เคเคฐे । เคเค เค
เคฎूเคฐ्เคค เคต्เคฏเค्เคคि เคนुเคจाเคฒे เคค्เคฏเคธ เคต्เคฏเค्เคคिเคो เคจ्เคฏाเคฏเคो เคฎाเค เคชเคจि เค
เคฎूเคฐ्เคค เคนुเคจ्เค । เคค्เคฏเคธैเคฒे เคค्เคฏเคธเคฒाเค เคฒाเคू เคเคฐ्เคจ เคธเคिเคจ्เคจ । เคเคฆाเคฐเคตाเคฆी เคฆाเคฐ्เคถเคจिเคเคนเคฐूเคญเคจ्เคฆा เคตिเคชเคฐीเคค เคเคเคฐ เคนेเคेเคฒเคฒे เคธเคฎाเคเคฒाเค เคฌुเค्เคจे เคुँเคी เคฆिเค । เคธเคฎाเคเคฒाเค เคฌुเค्เคจ เคค्เคฏเคธเคो เคเคाเคฐเคธंเคนिเคคा เคฌुเค्เคจुเคชเคฐ्เค । เคค्เคฏเคธเคฎा เคธเคฎाเคเคो เคเคเคฎुเคท्เค เคญाเคตเคจा, เคेเคคเคจा เคฐ เคเคाเค्เค्เคทा เคจिเคนिเคค เคนुเคจ्เค । เคฏเคธเคो เคเคงाเคฐเคฎा เคชเคฐिเคตाเคฐ, เคจाเคเคฐिเค เคธเคฎाเค (เคธเคฎाเค) เคฐ เคฐाเค्เคฏ เคเคฐी เคธเคฎाเค เคคीเคจ เคธंเคธ्เคฅाเคฎा เคตिเคญाเคिเคค เคนुเคจ्เค । เคชเคฐिเคตाเคฐ เคจिःเคธ्เคตाเคฐ्เคฅเคชเคจा เคตा เคฎाเคฏाเคो เค्เคทेเคค्เคฐ เคนो । เคเคชเคธเคฎा เคฎाเคฏाเคช्เคฐेเคฎ เคจเคญเคเคชเคि เคชเคฐिเคตाเคฐ เคชเคฐिเคตाเคฐ เคฐเคนเคจ्เคจ । เคจाเคเคฐिเค เคธเคฎाเคเคญिเคค्เคฐ เคธเคฎ्เคชเคค्เคคि เคจै เคฎाเคจ्เคेเคो เคिเคจाเคฐी เคนुเคจ्เค । เคค्เคฏो เคธ्เคตाเคฐ्เคฅ เคฐ เค
เคธเคฎाเคจเคคाเคो เค्เคทेเคค्เคฐ เคนो । เคชเคฐिเคตाเคฐ เคเคฎ्เคฏुเคจिเคธ्เค เคธเคฎाเคเคเคธ्เคคो เคนुเคจ्เค । เคจाเคเคฐिเค เคธเคฎाเค เคถोเคทเคฃเคाเคฐी เคธเคฎाเคเคเคธ्เคคो เคนुเคจ्เค । เคธ्เคตाเคฐ्เคฅ เคฐ เคจिःเคธ्เคตाเคฐ्เคฅเคा เคฏी เคฆुเค เค्เคทेเคค्เคฐเคो เคฆ्เคตเคจ्เคฆ्เคตเคฒाเค เคฐाเค्เคฏ เคจाเคฎเคो เคคेเคธ्เคฐो เคธंเคธ्เคฅाเคฒे เคฎिเคฒाเคจ เคเคฐ्เค । เคฐाเค्เคฏ เคชाเคจीเคเคธ्เคคो เคนुเคจ्เค । เคค्เคฏเคนाँ เคธเคฎाเคเคा เคธเคฎ्เคชूเคฐ्เคฃ เค
เคจ्เคคเคฐเคตिเคฐोเคงเคนเคฐू เคเคค्เคฐिเคจ्เคเคจ् เคตा เคเคाเคเคฐ เคนुเคจ्เคเคจ् เคฐ เคฐाเค्เคฏเคฒे เคจै เคคिเคจเคो เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅाเคชเคจ เคเคฐ्เค । เคค्เคฏเคธो เคเคฐ्เคจ เคจเคธเคे เคฐाเค्เคฏ เคญाँเคกिเคจ्เค, เคตिเคฆ्เคฐोเคน เคนुเคจ्เค เคฐ เคจเคฏाँ เคฐाเคเคจीเคคि เคธुเคฐु เคนुเคจ्เค । เคฏเคธเคฐी เคญिเคค्เคฐी เคฆ्เคตเคจ्เคฆ्เคตเคฒे เคเคฐ्เคฆा เคฐाเค्เคฏเคฎा เคชเคฐिเคตเคฐ्เคคเคจ เคเคँเค เคฐ เคเคคिเคนाเคธเคो เคชाเค्เค्เคฐा เค
เคाเคกि เคฌเคข्เค ।
เคเคฆाเคฐเคตाเคฆी เคเคฒोเคเคเคนเคฐूเคฒे เคนेเคेเคฒเคฒे เคฐाเค्เคฏเคฒाเค เคงเคฐ्เคฎเคธँเค เคคुเคฒเคจा เคเคฐेเคฐ เคจिเคฐเค्เคुเคถ เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅाเคो เคชเค्เคทเคชोเคทเคฃ เคเคฐेเคो เคเคฐोเคช เคฒเคाเค । เคाเคธเคฎा เคนेเคेเคฒเคฒे เคฐाเค्เคฏเคฒाเค เคธเคฐ्เคตोเค्เค เคฐ เคจिเคฐเคชेเค्เคท เคตिเคตेเค เคฎाเคจेเคा เคฅिเค । เคฏเคธเคฐी เคเคจเคฒे เคคเคค्เคाเคฒीเคจ เคช्เคฐเคธिเคฏाเคฒी เคฐाเคเคคเคจ्เคค्เคฐเคो เคชैเคฐเคตी เคเคฐेเคो เคฆेเคिเคฏो । เคเคจเคฒे เคญเคจे – เคฐाเคเคคเคจ्เคค्เคฐเคฌिเคจा เคฐाเค्เคฏ เคฐाเค्เคฏ เคฐเคนเคจ्เคจ । เคเคจเคฒे เคाเคนेเคो เคฐाเคเคคเคจ्เคค्เคฐ เคธंเคตैเคงाเคจिเค เคฐाเคเคคเคจ्เคค्เคฐ เคฅिเคฏो । เคเคจी เคค्เคฏเคธเคฒाเค เคเคงुเคจिเค เคฏुเคเคो เคฆेเคจ เค ाเคจ्เคฅे । เคाเคธเคฎा เคเคจी เคตाเคธ्เคคเคตिเค เคธเคค्เคคा เคธเคฐเคाเคฐ เคเคฒाเคเคจे เคตिเค्เคเคนเคฐूเคो เคนाเคคเคฎा เคฐเคนोเคธ् เคญเคจ्เคจे เคाเคนเคจ्เคฅे । เคเคจी เคฎเคนिเคฒा, เคธเคฐ्เคตเคธाเคงाเคฐเคฃ เคฐ เคฐाเคाเคฒाเค เคตाเคธ्เคคเคตिเค เคธเคค्เคคा เคฆिเคจे เคชเค्เคทเคฎा เคฅिเคเคจเคจ् । เคเคฐिเคฌीเคฒाเค เคเคจी เคธเคฎाเคเคो เคฆुเคฐ्เคเคเคจा, เคฆुเคฐ्เคญाเค्เคฏ เคตा เคฎाเคจเคตीเคฏ เคเคฎเคोเคฐी เคฎाเคจ्เคฅे । เคธเคฎाเคเคธेเคตाเคฒे เคเคฐिเคฌी เคเคจ्เคฎूเคฒเคจ เคเคฐ्เคจ เคธเคिเคจ्เคจ เคฐ เคจाเคเคฐिเค เคธเคฎाเคเคฒे เคชเคจि เคค्เคฏเคธเคฒाเค เคนเคฒ เคเคฐ्เคจ เคธเค्เคฆैเคจ เคญเคจ्เคจे เคเคจเคो เค เคนเคฐ เคฅिเคฏो । เคเคฐिเคฌीเคो เคจिเคฎ्เคคि เคเคจी เคงเคจीเคเคฐिเคฌ เคเคธैเคฒाเค เคฆोเคท เคฆिเคจ เคคเคฏाเคฐ เคฅिเคเคจเคจ् । เคฌเคฐु เคเคฐिเคฌीเคฒे เคธเคฎाเคเคฎा เคจैเคคिเค เคธ्เคเคฒเคจ เคฒ्เคฏाเคเคจे เคฐ เคฎाเคจिเคธเคฒाเค เคญिเคกเคญाเคกเคฎा เคซेเคฐ्เคจे เคเคจเคो เคฌुเคाเค เคฅिเคฏो । เคนेเคेเคฒเคฒे เคต्เคฏเค्เคคिเคो เคจिเคเคค्เคตเคฒाเค เคฌेเคตाเคธ्เคคा เคเคฐेเคो เคเคฆाเคฐเคตाเคฆीเคนเคฐूเคो เค
เคฐ्เคो เคुเคจाเคธो เคฅिเคฏो । เคเคฆाเคฐเคตाเคฆीเคนเคฐू เคฐाเค्เคฏเคฒे เคฌเคाเคฐเคฎा เคนเคธ्เคคเค्เคทेเคช เคเคฐेเคो เคนेเคฐ्เคจ เคाเคนเคจ्เคจเคฅे เคฐ เคจिเคी เคตा เคต्เคฏเค्เคคिเคเคค เคธ्เคตเคคเคจ्เคค्เคฐเคคाเคो เคคाเคฌेเคฆाเคฐी เคเคฐ्เคฅे । เคाเคธเคฎा เคนेเคेเคฒเคฒे เคจिเคी เคธ्เคตाเคฐ्เคฅเคฒाเค เคฌेเคตाเคธ्เคคा เคเคฐेเคा เคฅिเคเคจเคจ् । เคฏो เคเคฒोเคเคเคนเคฐूเคो เคเคฒเคค เคฌुเคाเค เคฅिเคฏो । เคธाเคฎाเคिเค เคीเคตเคจเคฎा เคुเคจै เคเคฒเคเคชเค, เคญ्เคฐเคฎ เคตा เคธเค्เคीเคฐ्เคฃเคคाเคญिเคค्เคฐ เคจเคฌเคธेเคฐ เคाเคนेเคो เคเคฐ्เคจुเคฒाเค เคจै เคเคจी เคจिเคी เคธ्เคตเคคเคจ्เคค्เคฐเคคा เค ाเคจ्เคฅे । เคจिเคी เคธ्เคตเคคเคจ्เคค्เคฐเคคाเคฌाเคฐे เคนेเคेเคฒเคो เคฌुเคाเค เคเคนिเคฐो เคฅिเคฏो । เคเคจเคฒे เคญเคจे , “เคธ्เคตाเคฐ्เคฅ เคिเคोเคฒेเคฐ เคจिःเคธ्เคตाเคฐ्เคฅी เคตा เคตเคธ्เคคुเคจिเคท्เค เคญเค เคต्เคฏเคตเคนाเคฐ เคเคฐ्เคจเคธเค्เคจु เคจै เคธ्เคตเคคเคจ्เคค्เคฐ เคนुเคจु เคนो । เคธाเคฅै เคต्เคฏเค्เคคिเคा เคจिเคी เคเคตเคถ्เคฏเคเคคाเคฒाเค เคจเคฆเคฌाเคเคจे เคธเคฎाเค เคจै เคฌुเคฆ्เคงिเคธเค्เคเคค เคธเคฎाเค เคนो ।”
เคนेเคेเคฒ เคेเคจा เคตिเคถ्เคตเคตिเคฆ्เคฏाเคฒเคฏเคฎा เคช्เคฐाเคง्เคฏाเคชเคจ เคเคฐ्เคฅे । เคถेเคฒिเค เคเคจเคा เคुเคฐु, เคธाเคฅी เคฐ เคธเคนเคฏोเคी เคฅिเค । เคชเคि เคฆुเค เคฆाเคฐ्เคถเคจिเคเคฌीเค เคฎเคจเคฎुเคाเคต เคญเคฏो । เคนेเคेเคฒ ‘เคซेเคจोเคฎेเคจोเคฒเคी เค
เคซ เคฎाเคเคจ्เคก’ เคฒेเค्เคจ เคฌเคธे । เคช्เคฐเคธिเคฏाเคธँเคเคो เคฏुเคฆ्เคงเคฎा เฅงเฅฎเฅฆเฅฌ เคฎा เคจेเคชोเคฒिเคฏเคจ เคฌोเคจाเคชाเคฐ्เค เคेเคจा เคชुเคे । เคนेเคेเคฒเคฒे เคฌोเคจाเคชाเคฐ्เคเคฒाเค ‘เคोเคกा เคเคขेเคो เคชเคฐเคฎ เคेเคคเคจा’ เคฎाเคจ्เคฅे । เคฌोเคจाเคชाเคฐ्เค เคेเคจा เคชुเคेเคो เคฌिเคนाเคจ เคนेเคेเคฒเคฒे ‘เคซेเคจोเคฎेเคจोเคฒเคी เค
เคซ เคฎाเคเคจ्เคก’ เคฒेเคेเคฐ เคธिเคง्เคฏाเค । เค
เคจि เคเคจเคฒे เคญเคจे, “เคฏो เคธंเคฏोเค เคนोเคเคจ, เค
เคฌ เคฎैเคฒे เคฆเคฐ्เคถเคจเคो เค्เคทेเคค्เคฐเคฎा เคค्เคฏो เคाเคฎ เคเคฐिเคฆिเคँ, เคुเคจ เคซ्เคฐाเคจ्เคธेเคฒी เค्เคฐाเคจ्เคคिเคฒे เคฐाเคเคจीเคคि เคฐ เคเคคिเคนाเคธเคो เค्เคทेเคค्เคฐเคฎा เคเคฐेเคो เคฅिเคฏो । เคเคคिเคนाเคธเคो เค
เคจ्เคค्เคฏ เคญเคฏो ¤”
เคเคคिเคนाเคธเคो เค
เคจ्เคค्เคฏ เคญเคจ्เคจुเคो เคนेเคेเคฒเคो เคคाเคค्เคชเคฐ्เคฏ เคे เคฅिเคฏो ? เคฎाเคฒिเค เคฐ เคฆाเคธ เคธเคฎाเคจ เคญเคเคो เคธ्เคฅिเคคि เคจै เคเคคिเคนाเคธเคो เค
เคจ्เคค्เคฏ เคนो । เคเคคिเคนाเคธเคฎा เคจिเคถ्เคिเคค เคฎाเคฒिเคเคฒे เค
เคฐू เคฆ्เคฐเคท्เคाเคนเคฐूเคฒाเค เคฆाเคธ เคฌเคจाเคเคा เคฅिเค । เคฆाเคธเคนเคฐूเคฒे เคเคซ्เคจो เคฆ्เคฐเคท्เคाเคญाเคต เคตा เคธोเคเคฒाเค เค
เคญिเคต्เคฏเค्เคค เคเคฐ्เคจ เคธเคฎเคธ्เคค เคธเคญ्เคฏเคคाเคो เคธिเคฐ्เคเคจा เคเคฐे । เค
เคฌ เคเคจीเคนเคฐूเคฒाเค เคเคธैเคฒे เคฆ्เคฐเคท्เคा เคญเคจेเคฐ เคจเคฎเคธ्เคคे เคเคฐ्เคจुเคชเคฐेเคจ । เคเคซ्เคจो เคธिเคฐ्เคเคจाเคฎै เคเคจीเคนเคฐू เคธเคจ्เคคुเคท्เค เคฐ เคुเคธी เคญเค । เคเคจीเคนเคฐूเคो เคฐเคเคจा เคจै เคเคจीเคนเคฐू เคตเคธ्เคคु เคนोเคเคจเคจ् เคญเคจ्เคจे เคช्เคฐเคฎाเคฃ เคฌเคจ्เคฏो । เค
เคฐ्เคฅाเคค्, เคเคคिเคนाเคธ เค
เคि เคฌเคข्เคฆै เคाँเคฆा เคฎाเคฒिเค เคฐ เคฆाเคธเคो เคธเคฎ्เคฌเคจ्เคง เคซेเคฐिเคจ्เค । เคฎाเคฒिเค เคเคฎเคोเคฐ เคฌเคจ्เค เคฐ เคฆाเคธ เคธเคฌเคฒ เคนुเคจ्เค । เคเคจीเคนเคฐूเคो เคธเคฎ्เคฌเคจ्เคง เคเคฒ्เคिเคจ्เค । เคคเคฐ, เคฆाเคธเคนเคฐूเคฒे เคฎाเคฒिเคเคเคชเคฐ เคฎเคจोเคฎाเคจी เคเคฐ्เคฆैเคจเคจ् । เคฌเคฐु เคธเคฌै เคฎाเคจ्เคेเคฒे เคฎाเคจ्เคेเคฒाเค เคตเคธ्เคคु เคจเคญเค เคฆ्เคฐเคท्เคा เคจै เคฎाเคจ्เคจ เคชुเค्เคเคจ् । เคฏเคนीเคจिเคฐ เคเคคिเคนाเคธเคो เค
เคจ्เคค्เคฏ เคนुเคจ्เค ।
เคนेเคेเคฒเคो เคญเคจाเคเคो เค
เคฐ्เคो เคชाเคो เค । เคुเคจै เคฌेเคฒा เคฎाเคจ्เคे เคธाเคฎाเคिเค เคช्เคฐाเคฃी เคฅिเคฏो । เคค्เคฏเคนाँ เคธ्เคตเคคเคจ्เคค्เคฐเคคा เคฅिเคฏो, เคฎाเคจ्เคे เคธाเคฎूเคนिเคเคฐूเคชเคฎा เคธोเค्เคฅ्เคฏो । เคฌिเคธ्เคคाเคฐै เคฎाเคจ्เคे เคเคค्เคฎเคेเคจ्เคฆ्เคฐिเคค เคญเคฏो । เคเคธเคฒे เคงเคจเคธเคฎ्เคชเคค्เคคि เคฅुเคชाเคฐ्เคจे, เคจाเคซा เคुเคฎ्เคฒ्เคฏाเคเคจे เคธोเค्เคจ เคฅाเคฒ्เคฏो । เคฎाเคจ्เคेเคฎा เคต्เคฏเค्เคคिเคตाเคฆी เคญाเคตเคจा เคฌเคข्เคฏो । เคฏी เคฆुเค เคชเคฐिเคธ्เคฅिเคคिเคฒाเค เคฎिเคฒाเคจ เคเคฐ्เคจ เคฎाเคจ्เคेเคฒे เค
เคฌ เคเคคिเคนाเคธเคो เคคेเคธ्เคฐो เคเคฐเคฃเคฎा เคชाเคเคฒा เคेเค्เคจेเค । เคค्เคฏเคนाँ เคฎाเคจ्เคेเคो เคจिเคी เคนिเคคเคฒाเค เคธ्เคฅाเคจ เคนुเคจ्เค เคฐ เคธाเคฎूเคนिเค เคนिเคคเคญिเคค्เคฐै เคจिเคी เคนिเคค เคธเคฎाเคนिเคค เคนुเคจ्เค, เคจिเคी เคเคฒ्เคเคจ เคนเคฒ เคนुเคจ्เค । เคนเคฐेเคเคฒे เคธเคฎाเค เคฐाเคฎ्เคฐो เคนोเคธ् เคญเคจ्เคจे เคाเคนเคจ्เค เคฐ เคธเคฎाเคเคฒे เคนเคฐेเคเคो เคीเคตเคจ เคฐाเคฎ्เคฐो เคฌเคจाเคँเค । (เคฏो เคเคฎ्เคฏुเคจिเคธ्เค เคเคฆเคฐ्เคถเคเคธ्เคคो เคธुเคจिเคจ्เค । เค
เคฐ्เคฅाเคค् เคช्เคฐเคค्เคฏेเค เคเคเคा เคฒाเคि เคฐ เคเค เคช्เคฐเคค्เคฏेเคเคा เคฒाเคि ।) เคฏो เคुเคฐा เคฌुเค्เคฆा เคเคคिเคนाเคธ เคเคซ्เคจो เคเคจ्เคคเคต्เคฏเคฎा เคชुเค्เคจेเค ।
เคนेเคेเคฒेเคो เคญเคจाเคเคो เคคेเคธ्เคฐो เคชाเคो เคชเคจि เค । เคฆ्เคฐเคท्เคा, เคธोเค, เคेเคคเคจा, เคฌुเคฆ्เคงि, เคคเคฐ्เค เคตा เคเคถ्เคตเคฐเคฒे เคฏो เคญौเคคिเค เคธंเคธाเคฐ เคฌเคจाเคเคो เคนो । เคญौเคคिเค เคธंเคธाเคฐเคो เคुเคจै เคชเคจि เคตเคธ्เคคु เคค्เคฏเคนी เคฆ्เคฐเคท्เคाเคो เคช्เคฐเคคिเคฎूเคฐ्เคคि เคนो । เคค्เคฏเคธैเคฒे เคช्เคฐเคृเคคिเคा เค
เค्เคเค
เค्เคเคฎा เคนाเคฎीเคฒे เคค्เคฏเคนी เคेเคคเคจा เคตा เคฌुเคฆ्เคงि เคญेเค्เคจ เคธเค्เคौँ । เคธाเคฐा เคธंเคธाเคฐเคो เคตाเคธ्เคคเคตिเค เคคเคฐ्เค เคจै เคเคถ्เคตเคฐเคो เคฌुเคฆ्เคงि เคนो, เคเคถ्เคตเคฐ เคนो । เค
เคฐ्เคฅाเคค्, เคนाเคฎीเคฒे เคฆ्เคฐเคท्เคा เคฐ เคตเคธ्เคคु เคซเคฐเค เคीเค เคนोเคเคจเคจ्, เคฌเคฐु เคเคเคै เคीเค เคนुเคจ् เคญเคจी เคฌुเค्เคจुเคชเคฐ्เค । เคชเคฆाเคฐ्เคฅ เคตा เคตเคธ्เคคुเคो เค
เคธ्เคคिเคค्เคต เค เคฐ เคค्เคฏเคธเคो เคคเคฐ्เค เคตा เคธोเค เคชเคจि เค
เคธ्เคคिเคค्เคตเคฎा เค । เคฆ्เคฐเคท्เคा เคฐ เคตเคธ्เคคु เคเคै เคนुเคจ् เคญเคจी เคฌुเคेเคो เคฆिเคจ เคเคคिเคนाเคธเคो เค
เคจ्เคค्เคฏ เคนुเคจ्เค । เค
เคฐ्เคฅाเคค्, เคฆเคฐ्เคถเคจเคो เคเค เคฌเคธेเคो เคฆिเคจ, เคจिเคฐเคชेเค्เคท เคธเคค्เคฏ เคธ्เคฅाเคชिเคค เคญเคเคो เคฆिเคจ เคเคคिเคนाเคธเคो เค
เคจ्เคค्เคฏ เคนुเคจ्เค ।
เคนेเคेเคฒเคो เคญเคจाเคเคो เคौเคฅो เคชाเคो เคเคถ्เคตเคฐเคธँเค เคोเคกिเคเคो เค । เคเคจी เคเคถ्เคตเคฐเคฒाเค เค
เคธीเคฎिเคค เคญเคจ्เคเคจ् เคฐ เคธाเคฐा เคช्เคฐเคृเคคि, เคชเคฆाเคฐ्เคฅ เคตा เคช्เคฐाเคฃी เคเคเคคเคฒाเค เคธीเคฎिเคค เคญเคจ्เคเคจ् । เคเคจी เคญเคจ्เคเคจ्, เคเคถ्เคตเคฐเคฒे เคธंเคธाเคฐ เคตा เคช्เคฐเคृเคคि เคฌเคจाเค เคฐ เคฏเคนाँ เคเคคाเคคเคคै เคนाเคฎी เคเคถ्เคตเคฐ เคชाเคเคจ เคธเค्เคौँ । เคฏเคธเคो เค
เคฐ्เคฅ เคฏเคฅाเคฐ्เคฅ เคฌुเคฆ्เคงिเคธเค्เคเคค เคนुเคจ्เค เคฐ เคฌुเคฆ्เคงिเคธเค्เคเคค เคฏเคฅाเคฐ्เคฅ เคนुเคจ्เค । เคค्เคฏเคธैเคฒे เคช्เคฐเคृเคคि เคฐ เคเคถ्เคตเคฐเคฒाเค เคฌुเค्เคจ เคोเค्เคจु เคเคซैเคฒाเค เคฌुเค्เคจ เคोเค्เคจु เคนो । เคुเคจ เคฆिเคจ เคเคถ्เคตเคฐ เคฐ เคฎाเคจिเคธเคฌीเคเคो เคाเคกเคฒ เคชुเคฐिเคจ्เค, เคค्เคฏเคนी เคฆिเคจ เคเคคिเคนाเคธเคो เค
เคจ्เคค्เคฏ เคนुเคจेเค ।
เคซ्เคฐाเคจ्เคธेเคฒी เค्เคฐाเคจ्เคคिเคो เคจाเคฐा ‘เคธ्เคตเคคเคจ्เคค्เคฐเคคा, เคญ्เคฐाเคคृเคค्เคต เคฐ เคธเคฎाเคจเคคा’ เคธँเคै เคฆเคฐ्เคถเคจเคो เค्เคทेเคค्เคฐเคฎा เคเคซ्เคจो เคฏोเคเคฆाเคจเคฌाเค เคฎाเคฅिเคा เคाเคฐ เคธเคฐ्เคค เคตा เคชृเคท्เค เคญूเคฎि เคชूเคฐा เคญเคเคो เคนेเคेเคฒเคो เคฌुเคाเค เคฅिเคฏो । เคค्เคฏเคธैเคฒे เคเคจเคฒे ‘เคเคคिเคนाเคธเคो เค
เคจ्เคค्เคฏ เคญเคฏो’ เคญเคจी เคोเคทเคฃा เคเคฐे । เคเคฒोเคเคเคนเคฐूเคฒे เคเคจเคो เคจिเคท्เคเคฐ्เคท เคเคจเคो เคตिเคाเคฐ เคชเคฆ्เคงเคคिเคญเคจ्เคฆा เคเคฒ्เคो เคญเคเคोเคฎा เคตिเคฐोเคง เคเคจाเค । เคिเคจเคญเคจे, เคนेเคेเคฒเคो ‘เคกाเคฏเคฒेเค्เคिเค्เคธ’ เคो เคธाเคฐ เคฅिเคฏो, ‘เคธंเคธाเคฐ เคเคคिเคถीเคฒ เค เคญเคจ्เคจे เคจिเคฏเคฎเคฌाเคนेเค เคธเคฌเคฅोเค เคชเคฐिเคตเคฐ्เคคเคจเคถीเคฒ เค ।’ เคฏเคธเคो เค
เคฐ्เคฅ ‘เคเคคिเคนाเคธเคो เค
เคจ्เคค्เคฏ’ เคเค เคฌौเคฆ्เคงिเค เคนเคฐ्เคทोเคฒ्เคฒाเคธเคธिเคตाเคฏ เคेเคนी เคฅिเคเคจ । เคเค เคนเคฆเคธเคฎ्เคฎ เคค्เคฏो เคธाเคฎเคจ्เคคी เคฏुเค เค
เคจ्เคค्เคฏ เคญเคเคो เคोเคทเคฃा เคฅिเคฏो । เคฐ, เคจเคฏाँ เคเคจ्เคฎेเคो เคฐाเค्เคฏเคฒाเค เคเคจเคฒे ‘เคธเคฆाเคाเคฐी เคฐाเค्เคฏ’ (ethical state) เคो เคจाเคฎ เคฆिเค, เคจเคฏाँ เคธเคฎाเคเคฒाเค เคจाเคเคฐिเค เคธเคฎाเค เคญเคจे । เคฐाเค्เคฏเคฒाเค เคเคจी ‘เคฌुเคฆ्เคงि’ เคตा ‘เคจिเคฐเคชेเค्เคท เคธเคค्เคคा’ เคชเคจि เคญเคจ्เคเคจ् । เคจเคฏाँ เคฏुเคเคฒाเค เคนेเคेเคฒเคฒे ‘เค
เคจเคจ्เคค’ เคฎाเคจेเคा เคฅिเค । เคฌिเคธ्เคฎाเคฐ्เค เคฐ เคนिเคเคฒเคฐเคฒे เคฏुเคฆ्เคง เคเคฐ्เคจे เค
เคงिเคाเคฐเคฒाเค เคฐाเค्เคฏเคो เคจिเคฐเคชेเค्เคท เคธเคค्เคคा เค ाเคจेเคैँ เคเค เคชुँเคीเคตाเคฆीเคนเคฐू เคชुँเคीเคตाเคฆเคฒाเค เค
เคจเคจ्เคค เคญเคจ्เคฆै เคเคจ् । เคाเคธเคฎा เคฐाเค्เคฏเคฐूเคชी ‘เคฌुเคฆ्เคงि’, เคธเคฎाเคเคฐूเคชी ‘เคจाเคเคฐिเค เคธเคฎाเค’ เค
เคฅเคตा เคเคกเคฎ เคธ्เคฎीเคฅเคो เคญाเคทाเคฎा ‘เค
เคฆृเคถ्เคฏ เคนाเคค’ เคเค เคจाเคซा เคुเคฎ्เคฒ्เคฏाเคเคจे เค
เคฐाเคเคเคคाเคฎाเคค्เคฐ เคธाเคตिเคค เคญเคเคो เค ।
เคนेเคेเคฒเคो เคฎเคนाเคจเคคा
เฅงเฅฎเฅฉเฅง เคฎा เคเคฐ्เคฎเคจीเคฎा เคนैเคा เคซैเคฒिเคฏो । เคนैเคा เคฒाเคेเคฐ เคฌเคฐ्เคฒिเคจ เคตिเคถ्เคตเคตिเคฆ्เคฏाเคฒเคฏเคा เคช्เคฐाเคง्เคฏाเคชเค เคนेเคेเคฒเคो เคจिเคงเคจ เคญเคฏो । เคเคจเคो เคจिเคงเคจเคชเคि เค्เคฐिเคฐ เคจเคเคฐเคा เคเค เคตเคिเคฒเคा เคोเคฐा เคाเคฐ्เคฒ เคฎाเค्เคฐ्เคธ เคฌเคฐ्เคฒिเคจ เคตिเคถ्เคตเคตिเคฆ्เคฏाเคฒเคฏเคฎा เคญเคฐ्เคจा เคญเค । เคนेเคेเคฒเคो ‘เคกाเคฏเคฒेเค्เคिเค्เคธ’ เคฐ เคจिเคท्เคเคฐ्เคทเคนเคฐू เค
เค्เคทเคฐเคถः เคฎाเคจ्เคจेเคนเคฐूเคฒाเค เคฆเค्เคทिเคฃเคชเคจ्เคฅी เคนेเคेเคฒเคตाเคฆी เคญเคจिเคจ्เคฅ्เคฏो । ‘เคกाเคฏเคฒेเค्เคिเค्เคธ’ เคฎाเคจ्เคจे เคคเคฐ เคเคจเคा เคจिเคท्เคเคฐ्เคทเคนเคฐूเคो เคเคฒोเคเคจा เคเคฐ्เคจेเคนเคฐूเคฒाเค เคตाเคฎเคชเคจ्เคฅी เคนेเคेเคฒเคตाเคฆी เคญเคจिเคจ्เคฅ्เคฏो । เคธुเคฐुเคฎा เคฎाเค्เคฐ्เคธ เคเคฆเคฐ्เคถเคตाเคฆी เคฅिเค । เคฌिเคธ्เคคाเคฐै เคเคจी เคตाเคฎเคชเคจ्เคฅी เคเคฎाเคคเคो เคธเคฆเคธ्เคฏ เคฌเคจे । เฅงเฅฎเฅชเฅฆ เคชเคिเคा เคชाँเค เคตเคฐ्เคทเคนเคฐूเคฎा เคฎाเค्เคฐ्เคธเคฒे เคนेเคेเคฒเคो เคธเคฎเค्เคฐ เคฆเคฐ्เคถเคจเคो เคเคฒोเคเคจा เคเคฐेเคฐ ‘เค्เคฐिเคिเค เค
เคซ เคนेเคेเคฒ्เคธ เคซिเคฒोเคธเคซी เค
เคซ เคฐाเคเค’ เคฐ ‘เคเคोเคจोเคฎिเค เคเคจ्เคก เคซिเคฒोเคธเคซिเค เคฎेเคจुเคธ्เค्เคฐिเคช्เค เค
เคซ เฅงเฅฎเฅชเฅช’ เคเคธ्เคคा เคฐเคเคจा เคฒेเคे । เคเคคिเคนाเคธเคो เค
เคจ्เคค्เคฏ เคญเคเคो เคฅिเคเคจ । เคนेเคेเคฒเคो เคจिเคท्เคเคฐ्เคทเคฒाเค เคฅेเคธिเคธ เคฎाเคจेเคฐ เคฎाเค्เคฐ्เคธ เค
เคि เคฌเคขे । เค
เคिเคฒ्เคฒो เคชुเคธ्เคคเคเคฎा เคฎाเค्เคฐ्เคธเคฒे เคนेเคेเคฒเคो เคชुเคธ्เคคเค ‘เคเคฒिเคฎेเคจ्เค्เคธ เค
เคซ เคฆ เคซिเคฒोเคธเคซी เค
เคซ เคฐाเคเค’ เคो เคเคฒोเคเคจा เคเคฐेเคा เคเคจ् । เคฏเคธเคฎा เคฎाเค्เคฐ्เคธเคฒे เคเคฐ्เคฎเคจीเคो เคฆाเคฐ्เคถเคจिเค เค्เคฐाเคจ्เคคिเคฒाเค เคฆाเคฐ्เคถเคจिเคเคो เคाเคเคोเคฎै เคธीเคฎिเคค เคฐाเค्เคจु เคฐाเคเคจीเคคिเค เคฒाเคीเคชเคจ เคนो เคญเคจे । เคค्เคฏो เคाँเค ो เคต्เคฏเคตเคนाเคฐเคฒे เคฎाเคค्เคฐ เคซुเคाเคเคจे เคฌเคคाเคँเคฆै เคฒेเคे– ‘เคฆเคฐ्เคถเคจเคฒे เคธเคฐ्เคตเคนाเคฐा เคตเคฐ्เคเคฎा เคเคซ्เคจो เคญौเคคिเค เคนเคคिเคฏाเคฐ เคญेเค्เค เคฐ เคธเคฐ्เคตเคนाเคฐाเคฒे เคฆเคฐ्เคถเคจเคฎा เคเคซ्เคจो เคเคค्เคฎिเค เคนเคคिเคฏाเคฐ เคญेเค्เค । เคเคจเคคाเคो เคฎเคฒिเคฒो เคฎाเคोเคฎा เคตिเคाเคฐเคो เคเค्เคฏाเค เคฌเค्เคฐेเคชเคि เคเคจเคคा เคฎाเคจ्เคे เคนुเคจुเคो เค
เคฐ्เคฅเคฎा เคฎुเค्เคค เคนुเคจेเคเคจ् । …เคฌเคจ्เคงเคจเคा เคธเคฎ्เคชूเคฐ्เคฃ เคธ्เคตเคฐूเคชเคนเคฐू เคจเคुँเคกाเคฒी เคเคเคा เคชเคจि เคฌเคจ्เคงเคจ เคुँเคกाเคฒ्เคจ เคธเคिเคจ्เคจ ।’ เคฆोเคธ्เคฐो เคชुเคธ्เคคเคเคฎा เคนेเคेเคฒเคो เคธเคฎเค्เคฐ เคฆเคฐ्เคถเคจเคो เคเคฒोเคเคจा เคเคฐिเคเคो เค เคฐ เค
เคฒเคाเคตเคो เค
เคตเคงाเคฐเคฃाเคฒाเค เค
เคฐ्เคฅเคฐाเคเคจीเคคिเคो เคช्เคฐเคाเคถเคฎा เคธเคฎृเคฆ्เคง เคชाเคฐिเคเคो เค । เคฏเคธै เคชुเคธ्เคคเคเคो เคตैเคाเคฐिเค เคเคเคฎा เคฎाเค्เคฐ्เคธเคो เคธเคฎเค्เคฐ เคिเคจ्เคคเคจ เคฐ เคธिเคฆ्เคงाเคจ्เคค เคซเคธ्เคाเคเคो เคฆेเคिเคจ्เค । เคฎाเค्เคฐ्เคธเคो เคธเคฎเคธ्เคค เคธिเคฆ्เคงाเคจ्เคคเคो เคฎूเคฒ เคฎเคฐ्เคฎ เคตा เคฎुเคु เคจै เคฎाเคจिเคธเคो เค
เคฒเคाเคต เค
เคจ्เคค्เคฏ เคเคฐ्เคจु เคนो । เคนेเคेเคฒเคฒे เคฐाเค्เคฏ เคตा เคชเคฐเคฎ เคेเคคเคจा เคฎाเคจเคต เคेเคคเคจाเคो เคตिเคाเคธเค्เคฐเคฎเคा เค ोเคธ เคฐूเคช เคนुเคจ् เคฐ เคคिเคจเคै เคเคงाเคฐเคฎा เค्เคฐเคฎเคถः เคธเคฎाเค เคตा เคธंเคธाเคฐ เคเคฒ्เค เคญเคจेเคा เคฅिเค । เคค्เคฏเคธเคฒाเค เคเคฒ्เค्เคฏाเคเคฐ เคฎाเค्เคฐ्เคธเคฒे เคฐाเค्เคฏ เคตा เคेเคคเคจा เคเคซै เคฎाเคจเคตीเคฏ เคธเคฎाเคเคो เคเคเคฎा เคเคญिเคเคो เคนुเคจ्เค เคญเคจे । เคฏเคธैเคฒाเค เคญเคจिเคจ्เค – เคฎाเค्เคฐ्เคธเคฒे เคाเคเคोเคฎा เคेเคेเคो เคนेเคेเคฒเคो เคฆเคฐ्เคถเคจเคฒाเค เคुเค्เคाเคฎा เคेเคाเค । เคนเคฐेเค เคคुเคฒเคจा เคฒเค्เคเคกो เคนुเคจ्เค เคญเคจेเคैँ เคนेเคेเคฒเคฌाเคฐे เคฏो เคญเคจाเค เค
เคชुเคฐो เค । เคฎाเค्เคฐ्เคธเคฎा เคนेเคेเคฒเคो เค ूเคฒो เคช्เคฐเคญाเคต เคชाเคเคจ्เค । เคเคिเคฐ เคฎाเค्เคฐ्เคธเคฒे ‘เคกाเคฏเคฒेเค्เคिเค्เคธ’ เคฒाเค เคाเคฐेเค เคเคฐेเคा เคฅिเคเคจเคจ्, เคाเคฒि เคค्เคฏเคธเคฌाเค เคเคฆเคฐ्เคถเคตाเคฆी เคฌोเค्เคฐा เคฅुเคคेเคฐ เคซाเคฒेเคा เคฅिเค । เคชเคि เคเค्เคेเคฒ्เคธเคธँเค เคฎिเคฒेเคฐ เคฎाเค्เคฐ्เคธเคฒे เคเคเคธเคฎ्เคฎเคै เค
เคค्เคฏाเคงुเคจिเค เคฆเคฐ्เคถเคจ เคเคคिเคนाเคธिเค เคฆ्เคตเคจ्เคฆ्เคตाเคค्เคฎเค เคญौเคคिเคเคตाเคฆเคो เคเค เคนाเคฒे ।
เคนेเคेเคฒเคो เคฆเคฐ्เคถเคจเคฎा เคเคฎीเคเคฎเคोเคฐी เคฅिเคฏो เคญเคจ्เคฆैเคฎा เคเคจเคो เคเคฆ เคुँเคिเคจ्เคจ । เคเคจी เคเคซ्เคจो เคฏुเคเคा เคธเคจ्เคคाเคจ เคฅिเค । เคฏुเคเคो เคेเคฐा เคเคธैเคฒे เคจाเค्เคจ เคธเค्เคฆैเคจ । เคเคถ्เคตเคฐเคै เคुเคฐा เคเคฐ्เคจे เคนो เคญเคจे เคชเคจि เคฌ्เคฒेเคก เคตा เคुเคฐाเคो เคเคตिเคท्เคाเคฐ เคนुเคจुเค
เคिเคा เคฎाเคจिเคธเคฒे เคฌเคจाเคเคो เคคเคธ्เคฌिเคฐเคฎा เคธเคซाเคเค เคเคถ्เคตเคฐ เคเคนीँเคเคคै เคญेเคिเคจ्เคจเคจ् । เค
เคฐ्เคฅाเคค्, เคฎाเคจ्เคेเคฒे เคธเคฐ्เคตเคถเค्เคคिเคฎाเคจ เคฌเคจाเคเคो เคเคถ्เคตเคฐเคฒे เคชเคจि เคฏुเคीเคจ เคธीเคฎा เคจाเค्เคจ เคธเค्เคฆैเคจเคจ् । เคธंเคธाเคฐเคो เคธเคฎเคธ्เคค เค्เคाเคจ, เคตिเค्เคाเคจ, เคเคฒाเคธाเคนिเคค्เคฏ, เคงเคฐ्เคฎเคธंเคธ्เคृเคคि, เคฆเคฐ्เคถเคจ, เคिเคจ्เคคเคจ เคตा เคธเคญ्เคฏเคคाเคฒाเค เคฆुเคเคाเคฐ เคธूเคค्เคฐเคฎा เคเคจ्เคจ เคोเค्เคจु เคจै เคนेเคेเคฒเคो เคฎเคนाเคจเคคा เคฅिเคฏो । เคฏเคธ्เคคो เคฎเคนเคค्เคตाเคाเค्เค्เคทाเคฒाเค เคตिเคถ्เคตเคตिเคเคฏเคฎा เคฒเคฎ्เคिเคจे เคธिเคเคจ्เคฆเคฐเคो เคฏाเคค्เคฐाเคธँเค เคฆाँเค्เคจ เคธเคिเคจ्เค । เคเคเคจ्เคธ्เคाเคเคจ เคฐ เคนเคिเคเคเคธ्เคคा เคตैเค्เคाเคจिเคเคो เคเคीเคृเคค เคธिเคฆ्เคงाเคจ्เคคเคो เคเคीเคตเคจ เคोเคเคธँเค เคฆाँเค्เคจ เคธเคिเคจ्เค । เคนेเคेเคฒเคฒे เคเคถ्เคตเคฐเคो เคฌुเคฆ्เคงि เคชเคข्เคจ เคोเคे । เคตाเคธ्เคคเคตเคฎा เคเคจเคฒे เคค्เคฏो เคฌुเคฆ्เคงि เคเคซै เคฐเคे । เคฏเคธเคฒाเค เคเคจी ‘เคชเคฐเคฎ เคेเคคเคจा’ (world spirit, mind or geist) เคญเคจ्เคฅे । เคเคจी เคเคถ्เคตเคฐ เคाเคนเคจे เคฆाเคฐ्เคถเคจिเค เคตिเคฐाเคธเคคเคฌाเค เคเคเคा เคฅिเค । เคจिเคी เคीเคตเคจเคฒे เคเคซ्เคจो เคฆเคฐ्เคถเคจเคฎा เคฐเคค्เคคिเคญเคฐ เคช्เคฐเคญाเคต เคจเคชाเคฐोเคธ् เคญเคจ्เคจेเคฎा เคนेเคेเคฒ เค
เคคि เคเคจाเคो เคนुเคจ्เคฅे । เคคैเคชเคจि, เคเคถ्เคตเคฐเคो เคงเคเคงเคीเคฌाเค เคเคจी เคोเคिเคจ เคธเคेเคจเคจ् । เคเคถ्เคตเคฐเคो เคाँเคो เคจเคชเคฐ्เคจे เคธंเคธाเคฐ เคธเคญ्เคฏเคคाเคो เคเคฐ्เคญเคฎा เคนुเคฐ्เคिเคฐเคนेเคो เคुเคฐा เคเคจเคฒे เคฌुเค्เคจ เคธเคेเคจเคจ् । เคเคจเคฒे เคฌाเคฌेเคซเคฒเคाเคฏเคคเคा เคธเคฎाเคจเคคाเคตाเคฆी เคธ्เคตเคฐเคนเคฐू เคธुเคจ्เคจ เคธเคेเคจเคจ् । เคถ्เคฐเคฎเคीเคตी เคตเคฐ्เคเคो เคชเค्เคท เคฒिเคจ เคค เคชเคฐै เคाเคเคธ्, เคเคจी เคตเคฐ्เค–เคซเคฐाเค เคชเคจि เคนुเคจ เคธเคेเคจเคจ् । เค
เคฐ्เคฅाเคค्, เคเคซ्เคจो เคตเคฐ्เคเคฌाเค เคจिเคฐ्เคฒिเคช्เคค เคนुเคจเคธเคेเคจเคจ् । เคคैเคชเคจि, เคเคถ्เคตเคฐ เคฐเค्เคจे เคฐ เคเคงुเคจिเค เคเคฆाเคฐเคตाเคฆी เคीเคตเคจ เคตा เคเคฐเคฎ เคจिเคी เคธ्เคตเคคเคจ्เคค्เคฐเคคाเคो เคเคฒोเคเคจा เคเคฐ्เคจे เคฎเคนाเคจ् เคฆाเคฐ्เคถเคจिเคเคो เคฐूเคชเคฎा เคนेเคेเคฒ เคธเคฆा เคธเคฎ्เคिเคเคจेเคเคจ् । เคค्เคฏोเคญเคจ्เคฆा เคฎเคนเคค्เคตเคो เคुเคฐा, เคฎाเคจเคตเคฎुเค्เคคिเคฌाเคฐे เคตिเคนเค्เคเคฎ เคिเคจ्เคคเคจ เคเคฐ्เคจे เคिเคจ्เคฆ्เคฐाเคจ्เคตेเคทी เคฐ ‘เคกाเคฏเคฒेเค्เคिเค्เคธ’ เคฒाเค เคชเคฐिเคท्เคाเคฐ เคเคฐ्เคจे เคถिเคฒ्เคชीเคो เคฐूเคชเคฎा เคเคจเคฒे เคฎाเคจเคต เคธเคฎाเคเคฒाเค เคธเคฆा เคฌाเคो เคฆेเคाเคเคฐเคนเคจेเคเคจ् ।
– เคธเคฎाเคช्เคค